Kendiliğindenlik bağlamında 'heykelde doğaçlama' ve uygulamalar

---

Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Heykel Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERAP YILDIZ İLDEN

Danışman: GÖKCEN ERGÜR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kendiliğindenlik kavramı, amaçların ve hedeflerin olmadığı, belirli bir şeyin düşünülüp tasarlanmadığı, anlık ve aşkın bir durumu tarif eder. Gündelik yaşantının büyük bir bölümünde işleve sahip olan doğaçlama ise müzik, tiyatro, resim ve heykel gibi sanatın pek çok alanında, bireyin an itibariyle kendini ifade etmesidir. Doğaçlama eylemlerde genellikle ayrıntılar önceden saptanmamış, hazırlık ya da bir tasarı süreci yaşanmamıştır. Kişinin kültürel, eğitimsel ya da bilinçdışı edinmiş olduğu bilgilerin bir geri bildirimi söz konusudur. Deneysel bir süreç olarak 'Heykelde Doğaçlama' kavramı ile yaratım sürecinin bizzat kendisini bir performans olarak ele almaktadır. Ortaya konulan ürünün, yapım süreci ve bu süreçte edinilen deneyimler bir anlatım dili olarak kurgulanmaktadır. Üç bölüm olarak ele alınan "Kendiliğindenlik Bağlamında 'Heykelde Doğaçlama' Ve Uygulamalar" adlı bu çalışmada, ilk bölümde doğaçlama kavramı ile doğrudan ilgi içinde olan sezgi, alırlık, rastlantı, oyun, bilinçdışı ve otomatizm kavramları ele alınmış ve doğaçlama ile ilgileri incelenmiştir. İkinci bölümde ise yukarıda bahsettiğimiz bu kavramların Doğu ve Batı sanatlarına yansıması, Modern sanat ile birlikte Batı sanatında daha bilinçli bir süreç olarak kullanılması incelenmiştir. Son bölümde ise yaratıcılık olgusuna değinilerek tasarım ve üretim sürecinde doğaçlamanın etkinliği, sanatçılar üzerinden incelenmiş ve örnek uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Türkçe Anahtar Kelimeler: 1-Heykel 2-Doğaçlama 3-Kendiliğindenlik 4-Tasarım 5-Sanat