GIORGIO AGAMBEN'DE HUKUK, ŞİDDET VE EGEMENLİK KAVRAMLARININ BİYOPOLİTİK TEMELLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AÇELYA KAPLAN

Danışman: Özlem Duva Kaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Agamben'in biyopolitika teorisi, egemenlik, hukuk, şiddet kavramları zemininde, hem yaşam ve siyaset arasındaki ilişkisellikleri sorgulayabilmek, hem de yeni bir yaşam politikası geliştirebilmenin teorik ve pratik imkânlarını araştırabilmek amacıyla ele alınmıştır. Bu sebeple tezin ilk bölümünde, biyopolitika bağlamında, Agamben'in kuramının temel felsefi dayanakları olan Aristoteles, Thomas Hobbes, Carl Schmitt, Walter Benjamin, Hannah Arendt ve Michel Foucault'nun görüşlerine, düşünürün eleştirileri ile birlikte yer verilmiştir. İkinci bölümde ise, Agamben'in biyopolitika kuramının özgünlüğü ortaya konmaya çalışılmakla birlikte, onun teorisinin tezin ilk bölümünde ele alınan düşünürlerin biyopolitika teorisinin bir sentezi olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Buna ek olarak bu bölümde, Agamben'in salt negatif bir biyopolitik bakış açısına sahip olduğu iddia edilmesine rağmen, onun olumlu anlamda bir biyopolitika kuramı geliştirme çabasında olduğu da gösterilmeye çalışılmıştır. Agamben Antik Çağ'dan Postmodern Çağ'a kadar, egemen iktidar ve yaşam arasında kurulan ilişkiselliklerden hareketle, hem iktidarın ölüm politikasıyla (thanatopolitics) olan bağını açığa çıkarmaya çalışmakta, hem de yeni bir ontoloji zemininde bir yaşam politikası ortaya koymaya çalışmaktadır. Böylece tezin son bölümünde ise, Agamben'in biyopolitika kuramını eleştiren ve bu kuramı da içeren ancak farklı bir biyosiyasal ufka işaret eden Michael Hardt ve Antonio Negri'nin biyopolitika teorisine yer verilmiştir. Bu bölümde, sözü geçen iki düşünürden hareketle, egemen iktidarın yaşamı ele geçirmediği, onu sınırlamadığı ve askıya almadığı bir yaşam politikasının günümüz toplumları açısından teorik ve pratik imkânları sorgulanmıştır. Bu açıdan tüm bu düşünürlerin kuramlarının çağdaş sorunları düşünmek açısından oldukça zengin bir içerik sunduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Biyopolitika, Egemen İktidar, Yaşam, Hukuk, Şiddet.