İnsani Müdahale: Yasallık, Meşruluk, ve Ahlakilik - Çözüm için Herhangi Bir Olasılık?

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: YUNUS BERKER YETİŞTİ

Danışman: Sevilay Zehra Aksoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Soğuk savaş sonrasında uluslararası ilişkiler literatüründe çok sık anılmaya başlanan İnsani Müdahale Kavramı kökleri çok eski çağlara dayanan haklı savaş anlayışının bir ürünü olmakla beraber bugün evrimleşerek şimdiki tartışmalı, standart tanımı olmayan halini almıştır.İnsani müdahale tartışmalarında meşruluk ve ahlakilik doğru orantıda işlenirken, müdahalenin hukuksallığı bu ilişkiye zıt bir değer olarak ortaya çıkar. Mevcut devletlerarası hukuk sistemine göre BM Sözleşmesinde belirlenen kurallar haricinde devletlerin birbirine karşı askeri güç kullanması ve birbirlerinin iç işlerine karışması yasaktır. Müdahale tartışmaları, hukukun üstünlüğünü öne sürenler ile hukukun ve egemenliğin insan haklarının önüne geçmesini eleştirenler arasındadır. Soğuk Savaş sonrası gerçekleştirilen her müdahale bu tartışmalarda yeni sorunlar ve başlıklar ortaya çıkarmıştır.Bu çalışmada ilk kısımda insani müdahale kavramının bir tanımı yapılmaya çalışılmış, tarihi açıdan meşru, ahlaki ve hukuksal gelişimi ortaya konmaya çalışılmıştır. İkinci kısımda günümüzde insani müdahale tartışmalarının meşruluk, ahlakilik ve hukuki açıdan sorun odaklı bir incelemesi yapılmıştır. Son kısımda ise mevcut sorunlara getirilebilecek çözüm önerileri ile insani müdahale için bir model sunulmaya çalışılmıştır.