The impact of the Greater Middle East and northern Africa project in security of Turkey

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜLTEKİN SELÇUK YILDIRAN

Danışman: ZEHRA NİLÜFER KARACASULU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarih boyunca Ortadogu'nun sosyo-ekonomik, siyasal ve stratejikdegerlerinden dolayı önemli oldugu, uluslararası gündemin ana konularındanbirini olusturdugu degerlendirilmektedir. 11 Eylül, Soguk Savasın sonundayeniden sekillendirilen uluslararası gündemi degistirmistir. Bu yüzden, uluslararası iliskilerdeki aktörler menfaatlerini yeniden gözden geçirmeyebaslamıslardır. Uluslararası iliskilerdeki aktörlerin dinamik vemenfaatlerindeki degisim kaçınılmaz olarak yeni stratejilerin dogmasınısaglamıstır. Büyük Ortadogu ve Kuzey Afrika Projesi bu stratejilerinsonuncusudur.Amerika Birlesik Devletleri, 1950'lerden beri Ortadogu'da çesitlibaslıklar altında çesitli stratejileri uygulamaya koymustur. 11 Eylül teröristsaldırıları sebebiyle ABD, Ortadogu'da uluslararası terörizmi gelistirenkaynakları sonlandırmak için Büyük Ortadogu ve Kuzey Afrika Projesiniortaya atmıstır. Bu proje tamamen tanımlanmamıs olmasına ragmen, ABDçogunlukla Ortadogu'dan kaynaklandıgı degerlendirilen ve uluslararasıterörizmin nedenleri olarak görülen Ortadogu'nun sosyal, ekonomik ve siyasalproblemlerini çözmeyi amaçlamıstır.11 Eylül'den Türkiye'de etkilenmektedir. Dünyanın terörizmi veTürkiye'nin PKK ile olan mücadelesini anlayacagı degerlendirildigindenTürkiye, Baskan Bush'un 9 Temmuz 2004 tarihinde G-8 toplantısından deklareettigi Büyük Ortadogu ve Kuzey Afrika Projesini desteklemektedir. Irak veAfganistan'ın isgalleri, ran'ın nükleer programı ve Hizbullah-Hamas-sraelsavası, Türkiye'yi Ortadogu'daki stratejisini yeniden gözden geçirmeyezorlamıstır. Bu tezde, Büyük Ortadogu ve Kuzey Afrika Projesi analizedilmekte ve bu projenin Türkiye'nin güvenligine etkisi degerlendirilmektedir.Anahtar Kelimeler: Ortadogu, Güvenlik, BOP, ABD, Türkiye