Ortaokul öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin sosyal ilişkiler, okula aidiyet ve özyeterlik açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK KILINÇ
Danışman: ASLI UZ BAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarında öğrenim gören 7. ve 8.sınıf ortaokul öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin sosyal ilişkiler, okula aidiyet ve özyeterlik açısından incelenmesidir. Sosyal ilişkilerin alt boyutları (aile desteği, akran desteği) ve okula aidiyetin alt boyutları (okulda kabul, okulda dışlanmışlık) ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiyi incelemek araştırmanın bir diğer amacıdır. Ayrıca araştırmada psikolojik sağlamlık düzeylerinin çeşitli sosyo-demografik değişkenlere göre anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmanın evrenini ve örneklemini 2021- 2022 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Muğla İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ortaokullarda öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın Muğla' da en fazla ortaokul öğrencisi bulunan Fethiye ilçesinde yapılmasına karar verilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın örneklemi belirlenirken öncelikle ortaokul bulunan mahalleler 20 tabakaya ayrılmıştır. Daha sonra 10 tane mahalle basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Seçilen bölgede bir okul varsa o okul çalışma grubuna dahil edilmiştir. Seçilen bölgede birden fazla okul var ise kura yöntemi ile okul seçilmiştir. Seçilen okullarda 7. ve 8.sınıflarda öğrenim gören 643 ortaokul öğrenciden veri toplanmıştır. Araştırmanın veri toplama aracı olarak Çocuk ve Genç Sağlamlık Ölçeği, Sosyal İlişki Unsurları Ölçeği, Okula Aidiyet Ölçeği, Genel Özyeterlik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 Paket programından yararlanılarak, Pearson korelasyon analizi, aşamalı çoklu regresyon analizi, t-testi ve tek yönlü varyans analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda sosyal ilişkiler, okula aidiyet ve özyeterlik değişkenlerinin psikolojik sağlamlığın anlamlı yordayıcıları olduğu ve bu değişkenlerin psikolojik sağlamlığa ait toplam varyansını %62.9'unu açıkladığı bulunmuştur. Ayrıca sosyal ilişkiler alt boyutları, okula aidiyet alt boyutları ve özyeterliğin psikolojik sağlamlığa olan etkisinde çoklu regresyon analizine bakılmıştır. Analiz sonucunda sosyal ilişkiler alt boyutları, okula aidiyet alt boyutları ve özyeterliğin psikolojik sağlamlığa ait toplam varyansını %65.2 açıkladığı tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak psikolojik sağlamlık puan ortalamalarında cinsiyete ve anne-babanın medeni durumuna göre anlamlı farklılık bulunurken, anne-baba çalışma durumu, anne-baba eğitim düzeyi, eve giren aylık gelirde ise anlamlı farklılıklar bulunamamıştır. Ortaokul öğrencilerinin bazı olumsuz olaylarına göre psikolojik sağlamlık puanları arasında anlamlı fark elde edilmiştir. Elde edilen bu bulgular alan yazınındaki diğer araştırma sonuçları ışığında tartışılmıştır.