Çocuklarda Kariyer Gelişimini Destekleme Psiko-Eğitim Programının Etkililiğinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERCAN ÖZAYDIN
Danışman: DİĞDEM MÜGE SİYEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. Sınıf öğrencilerine yönelik geliştirilen öyküsel kariyer psikolojik danışmanlığı temelli kariyer gelişimini destekleme psiko-eğitim programının etkililiğinin incelenmesidir. Literatür taraması, ihtiyaç analizi ve uzman paneli doğrultusunda tasarlanan programın öğrencilerin kariyer keşfi, kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterlikleri ve kariyer gelişimleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ardından da odak grup görüşme tekniği kullanılarak deney grubu katılımcılarının öyküsel kariyer psikolojik danışmanlığı temelli kariyer gelişimini destekleme psiko-eğitim programına ilişkin görüşleri ortaya konmuştur. Bu araştırmada 2 (deney-kontrol) x 3 (ön test-son test-izleme) yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, her bir grupta (Deney ve Kontrol) 10 katılımcı olmak üzere toplam 20 ilkokul 4. Sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada deney grubu katılımcılarına çevrimiçi olarak 8 haftalık öyküsel kariyer psikolojik danışmanlığı temelli kariyer gelişimini destekleme psiko-eğitim programı uygulanırken kontrol grubu katılımcılarına herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kariyer Keşfi Ölçeği, Kariyer ve Yetenek Gelişimi Öz-Yeterlik Ölçeği, Çocuklar İçin Kariyer Gelişimi Ölçeği, Kişisel Bilgi Formu ve Odak Grup Görüşme Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar için Mann Whitney U Testi, bağımlı gruplar için ise Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise asıl uygulamanın ardından deney grubu katılımcılarının bir kısmı ile odak grup görüşmesi yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, öyküsel kariyer psikolojik danışmanlığı temelli kariyer gelişimini destekleme psiko-eğitim programının uygulandığı deney grubunda yer alan katılımcıların kontrol grubunda yer alan katılımcılara göre kariyer keşfi ve kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterlik düzeylerinin anlamlı şekilde arttığını göstermektedir. Bununla birlikte deney grubu katılımcılarının kariyer gelişimlerinde, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde olmamakla birlikte, uygulama öncesine göre anlamlı düzeyde artış olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın nitel botundan elde edilen bulgular ise öyküsel kariyer psikolojik danışmanlığı temelli kariyer gelişimini destekleme psiko-eğitim programının içeriğinin yeterli olduğunu, katılımcıların bilgi ve beceri düzeylerini artırdığını, program içerisindeki etkinlik ve materyallerin ilgi çekici ve faydalı olduğunu, oturum sürelerinin yeterli olduğunu, grup liderinin ise grup sürecini iyi şekilde yönettiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak öyküsel kariyer psikolojik danışmanlığı temelli kariyer gelişimini destekleme psiko-eğitim programının ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin kariyer keşfi, kariyer ve yetenek gelişimi öz-yeterliği ve kariyer gelişimi düzeylerine katkı sağladığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çocukluk, kariyer gelişimi, öyküsel kariyer psikolojik danışmanlığı, psiko-eğitim programı.