A comparative analysis of civil - military relations in Turkey and Argentina during the 1970s and 1980s
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EZGİ ELÇİ
Danışman: MÜGE AKNUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1970'lerin sonu ve 1980'lerin başına kadar Arjantin'de beş (1930, 1943, 1955, 1962, 1966), Türkiye'de ise iki (1960 ve 1971) darbe gerçekleşmiştir. Benzer faktörler Arjantin'de 1976 darbesine ve Türkiye'de 1980 darbesine yol açmıştır. Bu faktörler siyasi kutuplaşma ve bölünme, zayıf hükümetler, sokaktaki şiddet, işçi sınıfının hareketlenmesi ve ciddi ekonomik krizlerden oluşmaktadır. Ancak darbe sonrası demokratikleşmeye geçildiği dönemde Arjantin, ordusu üzerinde tam bir sivil kontrol oluşturup, silahlı kuvvetleri siyasetin dışına çıkarılabilmesine rağmen, Türkiye'de askerin siyasetteki etkisi 2000'li yılların ortasına kadar sürmüştür. Bu tez iki ülke arasındaki bu farkı incelemeyi amaçlamaktadır. Bu soruyu cevaplayabilmek ve farkı inceleyebilmek için, tez Samuel Huntington'ın ortya koyduğu otoriter rejimden demokrasiye geçiş modellerinden ve de Michael Desch'in öne sürdüğü iç ve dış tehdit argumlanlarından yararlanacaktır. Tez‚ otoriter yönetimden demokrasiye geçişte 'dönüşüm' model geçişin, yani geçişin otoriter liderlerin eliyle gerçekleştirilmesinin Türkiye'de 1980 darbesinden sonraki dönemde de askerin siyasette etkili rolünün devam etmesini sağladığını ileri sürmektedir. Arjantin için de otoriter yönetimden demokrasiye geçişte 'değiştirme' model geçişin, yani geçişin muhalefetin otoriter yönetimi güç kazanarak değiştirmesinin, Arjantin'de sivillerin orduyu kontrol etmesini sağladığını ileri sürecektir. Ayrıca tez Türkiye'de 1980'ler boyunca PKK saldırıları sonucunda iç tehdidin artması ve Soğuk Savaşın sonu dolayısıyla da dış tehdidin azalması iddiası ile sivillerin askeri kontrol etmede zorlandıklarını iddia etmiştir. Arjantin için de aynı dönemde iç tehdit düşük iken, Malvinas/Falkland Savaşları dolayısıyla dış tehdidin artmasının sivillerin asker üzerinde kontrol kurmalarına yardımcı olduğu ileri sürülmektedir.