Kavramsal sanat'ta beden algısının fotografik imge bağlamında dönüşümü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLIHAN GÜÇLÜ
Danışman: HACI YAKUP ÖZTUNA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:XX. yüzyılın en etkili görsel temsil aracı fotoğraf, sanatta yeni bakış açılarının oluşmasına yol açtığı gibi bedensel temsilin etkili bir aracı oldu. Toplumsal, kültürel ve politik gelişmelerin insan bedeni üzerinden görselleştirilmesi, bedenin inşasında etkili olurken, cinsiyet, kimlik ve cinsel yönelim gibi alanlarda mevcut yapının sorgulanması sağlandı. Geleneksel ifade biçimlerinin Marcel Duchamp'ın hazır nesnesiyle birlikte başlayan sorgulanması, 1960'larda bedeni sanatın merkezine taşıdı. Sanatsal ifade aracı olarak kullanılmaya başlayan beden, barındırdığı kültürel kodlarla sanatçıların düşüncelerini ve eleştirilerini ifade etmelerinin etkili bir yolu haline geldi. Sanat nesnesi ve sanatsal ifade biçimlerinin radikal değişimi, düşünceyi ön plana çıkartırken beden, sanatsal temsilin merkezinde olmaya devam etti. Malzemeden çok sanatçının düşüncesinin önemini vurgulayan Kavramsal Sanat, geleneksel ifade biçimlerini reddetti. Anlamın ve düşüncenin geleneksel ifade biçimlerinin yerini alması beden aracılığıyla gerçekleşti. Performans Sanatı, Beden Sanatı, Happeningler gibi beden odaklı sanatsal hareketlerle kavramlar birlikte kullanıldı. Bedenin özgürleşmesiyle sonuçlanan bu değişim, aynı zamanda sanatçıların kendi bedenlerini keşfetmelerini de sağladı. Toplumsal kodların bedenin inşasında etkili olması, Postmodern dünyada bedenin yeniden çözümlenmesine ve geleneksel tanımlarından arındırılmasına neden oldu. Kavramsallaşan beden, barındırdığı toplumsal kodlarla sanatçıların bilinçli kullandığı, şekillendirdiği, yıktığı yada inşa ettiği bir yapı haline geldi. Bu çalışmanın amacı, fotografik imgenin ortaya çıktığı XIX. yüzyıldan günümüze kadar olan süreçte, sanatsal perspektif içinde bedenin geçirdiği dönüşümü, fotoğraf özelinde ele alarak aktarmak olacaktır. Sosyal kontrol ve toplumsal sınıflandırmadan sanatsal ifade aracına, cinsiyetlerine ayrılmış yapısından cinsiyetsizleştirildiği sürece kadar ele alınacak fotografik örnekler, dönemin düşünce yapısını ve toplumsal yapısını yansıtacak kavramlarla birlikte ele alınarak çözümlenecektir. Fotografik imgenin beden kavramı perspektifinden yeniden ele alınarak kategorize edilmesiyle, birbirine geçmiş yapıların ilişkilerinin yeniden değerlendirilmesi sağlanacaktır.