7. sınıf temel astronomi kavramlarının etkin öğretimine yönelik bir eylem araştırması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKİN YILMAZ
Danışman: MEHMET ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, 7.sınıf "Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi" ünitesinde yer alan temel astronomi kavramlarının daha etkin bir şekilde öğretilmesine yönelik uygulamaların geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu kavramlar daha iyi nasıl öğretilir sorusuna çözümler bulmak amacıyla çalışma eylem araştırması şeklinde planlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2013-2014 öğretim yılında İzmir ili Buca ilçesinde bulunan Makbule Süleyman Alkan Ortaokulu'nda öğrenim görmekte olan 7. sınıf öğrencileri (28 kişi) ve aynı sınıfın fen derslerini yürüten bir fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Geliştirilen uygulamalarda ünite kapsamındaki kazanımlar doğrultusunda "Adobe Captivate" eğitim yazılımı programı kullanılarak, simülasyon ve video içerikli konu anlatımları hazırlanmıştır. Ayrıca "google skye map" mobil yıldız haritası uygulaması kullanılmış ve "Gezegenevi" gezisi düzenlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak 12 maddeden oluşan "Temel Astronomi Bilgi Testi" ile 20 maddeden oluşan "Astronomi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçekler ön test-son test olarak uygulanmıştır. Çalışma grubunun ön test-son test puanlarında son test lehine anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç öğrencilerin, uygulama sonrasında astronomi başarıları ve astronomi tutumlarında olumlu yönde değişmeler olduğunu göstermektedir. Ölçeklerin ön test-son test puanlarının cinsiyete göre karşılaştırılması yapıldığında ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Bu sonuca göre kız ve erkek öğrencilerin astronomi başarıları ve astronomi tutumları benzer özellik göstermektedir. Araştırmanın niteliğini arttırmak için son testlerden sonra uygulama yapılan sınıftaki öğrencilerden rastgele seçilen 5 öğrenci ve fen bilimleri öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak görüşme yapılmıştır. Araştırmacının uygulama esnasında tuttuğu gözlem notları ile de veriler desteklenmiştir. Görüşme ve gözlem notları analiz sonuçlarına göre öğrenciler uygulamaların akılda kalıcı olduğunu, daha iyi öğrenmeyi sağladığını, uygulamalar sayesinde detaylar ve önemli bilgiler edindiklerini, öğrendiklerini pekiştirdiklerini ve anlamayı kolaylaştırdığını ifade etmişlerdir. Öğretmen ise öğrencilerin konu ile ilgili meraklarının ve bilgilerinin arttığını ifade etmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda eylem planının, öğrencilerin temel astronomi kavramlarını daha iyi bir şekilde öğrenmeleri üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Etkin öğretim uygulamalarının başka bir eylem planı hazırlanarak fen bilimleri dersi içerisinde başka konularda kullanılabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Fen eğitimi, astronomi, güneş sistemi, eylem araştırması