NATO and the European Union: Partners or competitors in promoting international security?

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SEVCAN ATAKUL

Danışman: ZEHRA NİLÜFER KARACASULU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Soguk Savas sonrasında bazı çekinceler ortaya çıkmıs olmasına ragmenNATO hayatta kalabilmis ve Soguk Savas sonrası degisen güvenlikdinamiklerine uyum saglayabilmistir. Örnegin, yürüttügü `alan dısı' politikalaryoluyla NATO odagını ortaklasa savunmadan ortaklasa güvenlik alanınakaydırmıs ve Soguk Savas sonrası olusan kargasayı dengeleyerek Avrupa-Atlantik bölgesinde faal bir rol oynamıstır. Ortaklasa savunma ilkesiNATO'nun birincil amacı olarak kalmıs olmasına ragmen Müttefikler SogukSavas sonrasındaki kapsayıcı güvenlik anlayısını içeren güvenlik politikalarıüretmislerdir.Bu arada, AB ekonomik birliginin yanı sıra askeri ve siyasi birligini detamamlamak için Maastricht Anlasması'ndan sonra çesitli adımlar atmıstır. ABilk önce Avrupa bölgesinde daha sonra da küresel olarak daha aktif bir roloynama istegindedir; ama AB'nin uluslararası bir aktör olarak ne kadar etkinolacagı henüz belli degildir. Son dönemde özellikle Irak müdahalesinden sonraAB'nin Amerika ile olan iliskileri ciddi bir krize girmistir. AB'nin Amerika'nınyeni binyıldaki tek taraflı politikalarına karsın çok taraflılıktan yana tavırsergilemesi hem NATO açısından hem de Atlantik'in iki yakası arasındakisiyasi ve askeri birlik açısından sorunlar yaratmıstır. AB ve Amerika güvenlikbelgelerinde uluslararası güvenligi ilerletmek için üzerinde durulan farklı yollarAtlantik'in her iki yakasında farklılasan politikaları yansıtmaktadır.NATO ittifakı üzerine kurulmus olan AB üye ülkeleri ve Amerikaarasındaki köklü ortaklık her iki taraf için de vazgeçilmezdir. AmerikaAvrupa'nın isbirligine ve AB de Amerikan destegine ve ortaklıgına ihtiyaçduymaktadır. Hem Transatlantik güvenlik hem de küresel güvenlik açısından,Amerika ve AB hâlâ ortaktırlar. Fakat son dönemde uluslararası güvenligiilerletirken ortaya konulan davranıslarda farklı görüsler ve yollar izlemislerdir.Sonuç olarak, ayrılan politikalar Atlantik'in her iki yakasını rakip kılmaktadır.Anahtar Kelimeler: NATO, AGSP; Transatlantik güvenlik iliskileri, uluslararasıgüvenlik, Irak Savası.