20. Yy'dan Günümüze Mimari Süreçler Bağlamında, Çağdaş Heykel Kategorileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Heykel Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR İNCİ ÇADIRCI
Danışman: Gökcen Ergür
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çağdaş yapıtın tanımı sorunsalı çerçevesinde biçimlenen bu metin, çağdaş yapıtlar arasında heykelin varlığını sorgulamaktadır. Rosalind Krause'a göre, kendi mekanını terk eden heykel, çağdaş yapıtların çeşitliliğiyle paralel olarak ortadan kaybolur. Ya da tam tersi artık çağdaş yapıt olan her şey heykeldir ve heykelin anlamındaki bu genişleme mekanla ilişkisi bağlamında ele alınmalıdır. Bu çalışmada heykelin çağdaş yapıtlar arasında belirsiz bir duruma geldiği kabul edilir. Ancak "mekana yayılan heykel" ne ortadan kaybolur, ne de her çağdaş yapıt heykeldir. Bu iki ihtimal yerine, çağdaş sanatla ilişkisi bakımından heykele yeni bir ad vermek önerilir. Çağdaş Heykel olarak beliren bu adlandırma, bazı mantıksal işlemlerle yapılır. Çağdaş sanat kavramının dikotomik bölünmesiyle elde edilen "çağdaş" terimi heykele ulanarak "çağdaş heykel" ifadesine ulaşılır. Buradaki çağdaş bağıl bir terimdir. Tek başına da anlamlı olduğu halde bir tamlama içinde kullanılır. Çalışma boyunca bu tamlamayı kavramsallaştırmak hedeflenir. Mantıksal olarak kavramın dildeki karşılığı ancak bir önerme kurarak gösterilebilir. Bu çalışmada öznesi "çağdaş heykel" olan cümlelere birer yüklem ve kopula eklenerek önermeler elde edilir. Elde edilen bu önermeler çalışmanın sonuç bölümünde listelenmiştir. Yukarıda belirtildiği şekilde elde edilen çağdaş heykel, çok büyük bir evrensel küme oluşturur. Bu bakımdan alt kümelerini oluşturmak, yani bu kavramı kategorilere ayırmak anlaşılmasını kolaylaştıracaktır. Bu sebeple çalışmanın son bölümünde "çağdaş heykel kategorileri" oluşturulmuştur. Çağdaş Heykel Kategorilerinin tek tek tespiti ve başat örneklerle gösterilmesi çalışmanın kapsamını değiştirebilir. Bu nedenle bahsedilen içerikte bir daraltmaya ihtiyaç duyulmuş; dolayısıyla heykelin kardeş disiplini olarak mimariden yardım alınmıştır. Öncelikle heykel-mimari ilişkisi, ortak kavramlar listelenerek yapılandırılır. Mimari bu çalışmanın bağlamını oluşturur. Kısaca, heykel sanatı üzerine yapılan bu çalışmada "çağdaş heykel" mimari bağlamında ele alınmış; yukarıda anılan kategoriler bağlamında elde edilen verilere dayanarak tanımlanan çağdaş heykel, kavram olarak dolaşıma sokulmuştur.