Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Avrupa Birliği (Yl) (Tezli, Türkiye
Tez Danışmanı: Mustafa Tanyeri
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
ÖZET
Yüksek Lisans Tezi
Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne Tam Üyelik Sürecinde
Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü
Zühal ÜNALP ÇEPEL
Dokuz Eylül Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Avrupa Birliği Anabilim Dalı
Avrupa Birliği Yüksek Lisans Programı
Batı’da doğup gelişen sivil toplum kavramı, Türkiye’nin Avrupa
Birliği’ne üyelik sürecinde en fazla anılan kavramlardan birisidir. 3 Ekim 2005
tarihinden itibaren Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerini sürdüren Türkiye
için, Kopenhag kriterlerini yerine getirmiş olmanın da ötesinde yeni bir süreç
daha başlamıştır. 2005’te Avrupa Birliği Komisyonu tarafından yayınlanan
“Avrupa Birliği ve Aday Ülkeler Arasında Sivil Toplum Diyaloğu” raporu,
Türkiye’nin üyeliğini sivil toplum kuruluşlarının katkılarına bağlamaktadır.
Oysa Ankara Antlaşması’nın imzalandığı 1963’ten bu tarihe kadar, ilişkiler
hükümetlerarası platformlarda devam etmiştir.
Avrupa Birliği ve Türkiye’deki sivil toplum kuruluşlarının diyalog içinde
olması Türkiye’nin entegrasyon sürecini hızlandıracaktır. Türkiye ve
Avrupa’daki sivil toplum kuruluşları birbirlerinden tarihsel ve yapısal anlamda
farklılık göstermektedir. Ancak 1999 yılındaki Helsinki Zirvesi’nde aday ülke
statüsünü kazanan Türkiye için yeni bir dönem başlamıştır. Bu yeni dönemde
Türkiye’deki dernek, vakıf, oda, sendika gibi kuruluşlar, üyelik sürecinin yanı
sıra Türkiye’nin demokratikleşmesi, karar alma süreçlerinin şeffaflaşması ve
yasal çerçeve içinde toplumun farklı kesimlerinin görüşlerinin yansıtılmasına
katkıda bulunmaktadır. TÜSİAD, İKV, TOBB, TİSK ve Türk-İş bu
kuruluşlardan bazıları olup reform sürecinin devam etmesi için hükümete baskı
yapmakta, hükümetle birlikte müzakere sürecine katkıda bulunmaktadır. Bu
kuruluşlarda çalışan uzmanların görüşleri, Avrupa Birliği’nin, hükümetin ve
bahsi geçen kuruluşların yayınladıkları rapor, bildiri ve tam üyelik sürecindeki
faaliyetleri neticesinde sivil toplum kuruluşlarının bir taraftan sürece, diğer
taraftan Türkiye’nin demokratikleşmesine katkıda bulunması gerektiği, iç ve
dış politikaların oluşmasında varlığını hissettirmelerinin, birbirlerini
dışlamadan ortak projeler içinde yer almalarının şart olduğu ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: 1) Sivil Toplum, 2) Türkiye’deki Sivil Toplum Kuruluşları,
3) Avrupa Birliği, 4) Müzakere Süreci