Feminist kuram açısından 2000 sonrası Türk sinemasında kadına şiddet teması
Tezin Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İDİL BOLAT
Danışman: IŞIK SEZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeni dönem olarak adlandırılan 2000 sonrası Türk sinemasında, endüstrinin yükselişe geçmesi, süregelen klasik anlatı yapısının bozulması, bağımsız filmlerin artışı, yeni görsel efekt teknikleri, ses teknolojileri ve farklı kamera kullanımları sinemada anlatım yapısının da güçlenmesini sağlamıştır. Bu dönemde özellikle bağımsız filmlerin üretimiyle feminizmin filmlerdeki kadın temsillerini çeşitlendirmesi, toplumsal cinsiyet rollerinde de farklı bakış açılarını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma kapsamında, 2000 sonrası Türk sinemasından seçilen kadın ve erkek yönetmenlerin filmleri, feminist film kuramının tartıştığı sorunları içermesi, filmlerde çok sayıda şiddet bulgularına rastlanması ve kadın – erkek yönetmenlerin kadın sorunlarını yansıtma biçimlerinde farklılık olduğunun saptanması nedeniyle feminist kuram yöntem alınarak incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Pelin Esmer'in Gözetleme Kulesi, Yeşim Ustaoğlu'nun Tereddüt, Erhan Kozan'ın Halam Geldi ve Emin Alper'in Kız Kardeşler filmleri şiddet biçimlerinin kullanımı, eril düzen içinde sıkışmış özgürleşmeye çalışan kadın profilleri, kadınlar arası dayanışmanın karakterler arası varlığı, kadın karakterlerin sorunlu inşası ve toplumsal cinsiyete bağlı sorunlar üzerinden tartışılmıştır. Yönetmenlerin filmlerindeki kadın sorunlarını yansıtma seviyeleri feminist kuram üzerinden analize eklenmiş, konuya bakışlarında farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Filmlerdeki sinematografi ayrıca ele alınarak kameranın anlatımı yönlendirmesi ve eril bakışa katkısı film analizlerinde ayrıca sorgulanmıştır. 2000 yılı ve sonrasında Türk sinemasında feminist bakışın filmlerde kadın temsillerini çeşitlendirmesi ve kadın yönetmen sayılarının artışı literatüre geniş bir analiz alanı oluşturmuştur. Günümüzde feminist kuramın giderek benimsenmesiyle, kadınların nesne değil özne konumunda, gerçek hayattan örneklenen güçlü karakterler olarak filmlere yansımasında artış gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, Türk sinemasında çekilen filmlerin feminist kuram üzerinden incelenmesi literatür için önemlidir. Bu araştırmanın, sinemada feminist çalışmalar üzerine yeni bir bakış oluşturması ve literatüre kadın temsilleri üzerinden yeni araştırma yolları açması hedeflenmiştir. Anahtar Sözcükler: Feminizm, Türk Sineması, Toplumsal Cinsiyet, Feminist Film Kuramı