SINIF ÖĞRETMENLERİNİN TEKNOLOJİK PEDAGOJİK ALAN BİLGİLERİ İLE EĞİTİMDE TEKNOLOJİ KULLANIMI KONUSUNDAKİ ÖZ-YETERLİLİK ALGILARININ İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ANIL GÜNEYSU
Danışman: Tarkan Kaçmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzdeki hızlı teknolojik ilerleme, eğitim alanını da kökten etkilemektedir. Teknolojinin eğitimde etkili ve verimli bir şekilde kullanılması, öğrencilerin öğrenme deneyimlerini derinleştirirken öğretmenlere de ders içeriklerini daha etkileyici ve çeşitlendirilmiş bir biçimde sunma fırsatı tanımaktadır. Bu noktada öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisine sahip olmaları, bilişim teknolojilerini derslerinde etkin bir şekilde kullanmaları açısından kritik öneme sahiptir. Teknoloji entegre edilen sınıflar, öğrencilerin ilgisini çekerken onları daha aktif ve katılımcı bir öğrenme sürecine yönlendirerek öğrenme başarısını artırma potansiyeline sahiptir. Bu araştırmada sınıf öğretmenlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) düzeylerini belirlemeyi ve Eğitimde Teknoloji Kullanımı Konusundaki Öz-Yeterlilik Algıları (ETÖYA) arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada; cinsiyet, meslekte hizmet süreleri, görev yaptıkları yerleşim yeri, üniversite mezuniyet durumları, sürekli olarak kullanılan kişisel bilgisayara sahip olma durumu, bilgisayar kullanma düzeyleri, bilişim teknolojileri ile vakit geçirme süreleri, çalıştıkları okullarda akıllı tahta bulunma durumu ve herhangi bir teknoloji eğitimi durumuna göre bu iki bağımlı değişken arasında anlamlı düzeyde görüş farkı olup olmadığı da incelenmiştir. Çalışmaya 2023-2024 eğitim-öğretim yılında aktif olarak hizmet veren 182 sınıf öğretmeni katılmıştır. Veri analizine başlamadan önce araştırma verilerinde hatalı veri, aykırı değer, kayıp değer ve verilerin dağılımı incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda veri setinde kayıp değer olmadığı tespit edilmiştir. Uç değer analizi sonucunda ise 4 katılımcı veri setinden çıkarılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerini belirlemek için kişisel bilgi formu kullanılmış ve TPAB'lerini ölçmek için Schmidt ve arkadaşlarının 2009 yılında geliştirdiği Horzum ve Öztürk (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "TPAB Ölçeği" kullanılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin eğitimde teknoloji kullanımı konusundaki öz-yeterlilik algılarını ölçmek için de Ekici, Ekici ve Kara (2012) tarafından hazırlanan Öğretmenlere Yönelik Bilişim Teknolojileri Öz-yeterlilik Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre, sınıf öğretmenlerinin TPAB açısından "yeterli" düzeyde olduğu ve eğitimde teknoloji kullanımı konusundaki öz-yeterlilik algıları açısından da "orta seviyede" oldukları belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin TPAB ölçeğinin alt boyutları arasında en yüksek puanın pedagojik bilgi boyutunda alındığı en düşük puanın ise "teknoloji bilgisi" boyutunda alındığı gözlemlenmiştir. Araştırma; sınıf öğretmenlerinin TPAB'leri ile ETÖYA'ları cinsiyete, meslekte hizmet süresine, görev yaptıkları yerleşim yerine, sürekli olarak kullanılan kişisel bilgisayara sahip olma durumuna ve bilgisayar kullanma düzeylerine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Çalıştıkları okullarda akıllı tahta bulunma durumuna ve herhangi bir teknoloji eğitimi alma durumuna göreyse anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Üniversite mezuniyet durumları ve BT ile vakit geçirme süreleri, gruplar arasındaki katılımcı farklarının fazla olması sebebiyle analize alınmamıştır. Ayrıca, yapılan korelasyon analizi sonucunda sınıf öğretmenlerinin TPAB yeterliliği ile eğitimde teknoloji kullanımı konusundaki öz-yeterlilikleri algıları arasında %85,2 düzeyinde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Bu da sınıf öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi arttıkça eğitimde teknoloji kullanımı konusundaki öz-yeterlilik algılarının da arttığı söylenebilir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular ve çıkarımlar; öğretmen yetiştirme programlarına ve öğretmen yetiştirme sürecinde rol alan tüm paydaşlara; sınıf öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisini artırma, bilişim teknolojilerini etkili bir şekilde derslerinde kullanma ve öğretim pratiğini zenginleştirme konularında destek olmanın önemini vurgulamaktadır.