Panel veri kesikli tercih modelleri ile Türkiye'de işgücüne katılım kararının analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANAN GÜNEŞ

Danışman: ŞENAY ÜÇDOĞRUK BİRECİKLİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmada panel veri kesikli tercih modelleri ve tahminleme yöntemleri anlatılmaktadır. Çalışmanın amacı 2007-2010 yıllarında çalışma çağında olan bireylerin işgücüne katılım kararları üzerinde etkili olan sosyo-ekonomik ve demografik etmenleri panel veri kesikli tercih modelleriyle incelemektir. Bireylerin işgücüne katılım kararlarında 2008 finans krizinin yarattığı etkinin incelenebilmesi amacıyla Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2007-2010 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Panel Veri Seti kullanılmaktadır. Türkiye'de kadınların işgücüne katılımının düşük olması nedeniyle kadın ve erkekler için ayrı modeller tahmin edilmekte ve karşılaştırma yapılabilmesi sağlanmaktadır. İşgücüne katılım kararının analizi üç aşamada uygulanmaktadır. Birinci aşamada Tesadüfi Etkiler Panel Logit Modeli ile işgücüne katılım kararının belirleyicileri En Yüksek Olabilirlik yöntemi ve Gauss kareselleştirmesi kullanılarak tahmin edilmektedir. İkinci aşamada, işgücüne katılımın istihdam ve işsiz ayrımı dikkate alınarak Tesadüfi Etkiler Multinomial Logit Modeli ile işgücü durumu değişkeni üzerinde açıklayıcı değişkenlerin etkileri ortaya koyulmaktadır. Tesadüfi Etkiler Multinomial Logit modeli Benzetimli En Yüksek Olabilirlik yöntemi ve Markov Zinciri Monte Carlo simülasyonu ile tahmin edilmektedir. Son aşamada ise her bir işgücü durumundan diğer durumlara geçişler ve geçişlerin belirleyicilerini incelemek amacıyla üç işgücü durumu (işgücüne dahil olmayan, istihdamda ve işsiz) arasındaki hareketlilik, Geçiş Matrisleri ile elde edilmekte ve geçişler üzerinde etkili olan etmenler Multinomial Logit modelleri ile incelenmektedir. Öne çıkan bulgulara göre evlilik ve hanede küçük çocuk olması kadınların işgücüne katılım olasılığını azaltırken, erkeklerinkini arttırmaktadır. Kriz döneminde işgücüne katılım artmıştır. Ayrıca işsizlikten istihdama ve işgücü dışına geçişler düşmüştür. Üniversite mezunları en yüksek istihdamda kalma olasılığına sahiptir.