Aile müdahilliği ve evlilik niteliği arasındaki ilişkide özerk-ilişkisel benlik ve dindarlığın düzenleyici rolleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayşegül Özdemir

Danışman: Arzu Araz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı eşin ailesinin algılanan müdahalesinin evlilik nitelikleri üzerindeki etkisinde özerk ve ilişkisel benlik kurgusu ile dindarlığın düzenleyici etkisini incelemektir. Bu çalışmanın örneklemi en az bir yıllık evli, Türkiye'de yaşayan 246 kadın ve 187 erkek olmak üzere 433 katılımcıdan oluşmaktadır. Yaş ortalaması 35.5'tir (SS=8.168). Katılımcılara online anket uygulaması üzerinden sırasıyla Kişisel Bilgi Formu, Aile Müdahilliği Soru Formu, Pozitif-Negatif İlişki Niteliği Ölçeği, Gözden Geçirilmiş Özerk-İlişkisel Benlik Ölçeği ve Müslüman Dindarlık Ölçeği uygulanmıştır. Söz konusu değişkenler arasındaki olası düzenleyici etki modelleri SPSS PROCESS makrosu ile bootstarp yöntemi kullanılarak (n= 5000 bootstrap örneklemi) analiz edilmiştir. Model test edilmeden önce ana değişkenlerle demografik değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla korelasyon analizleri, t-testi ve ANOVA yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre eşin ailesinin algılanan müdahalesi, yaş, evlilik süresi ve çocuk sayısı gibi değişkenlerle evliğin pozitif nitelikleri arasında negatif yönlü, evliliğin negatif nitelikleri arasında pozitif yönlü korelasyon mevcuttur. Test edilen düzenleyicilik modelleri sonucunda, eşin ailesinin algılanan müdahalesi ile evliliğin pozitif ve negatif nitelikleri arasındaki ilişkide özerk benlik kurgusunun ve dindarlığın düzenleyici rolünün olmadığı görülmüştür. İlişkisel benlik kurgusunun ise eşin ailesinin algılanan müdahalesi ile evliliğin hem pozitif hem de negatif nitelikleri arasındaki ilişkide düzenleyici rolü vardır. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.