Sermaye hareketlerinin Türkiye'de gelir dağılımına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKREM ERSİN CESUR
Danışman: ZEKİ ERDUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya, küreselleşme süreci olarak tanımlanan 1980 sonrası dönemde birbiriyle bağlantılı iki farklı gelişmeye tanıklık etmiştir. Bunlardan ilki, 1980 sonrası başlayan ve 1990 sonrası hız kazanan sermaye ve finans hesabının serbestleştirilmesine ilişkin uygulamalardır. İkincisi ise, sermaye hareketlerinin hem hacminde hem de dolaşım hızında olağanüstü bir artış görülen bu süreçte, pek çok ülkede gelir dağılımı bakımından olumsuz sonuçlar ortaya çıkmasıdır. Özellikle azgelişmiş ülkelerin dışa açılmalarının bir zorunluluk olduğunu, ancak bu sayede elde edilen yabancı kaynaklarla ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilebileceğini savunan yeni liberal politikalar, bu ülkeleri ağır bir borç yüküne sürüklemesinin yanında alt gelir grupları açısından oldukça güç çalışma ve yaşam koşullarının dayatılmasına kaynaklık etmiştir. 1980 sonrasında, liberal politikaların yaşama geçirildiği Türkiye'de de benzer örüntüler ortaya çıkmıştır. Ticari ve mali serbestleştirmeye yönelik uygulamalar, dış ticaret hacmiyle sermaye hareketlerini önemli oranda arttırmıştır. Gerçek üretimden giderek kopularak mali sektör öne çıkmış; ancak yabancı yatırımcıların spekülatif nitelikli yatırımları ekonominin kırılganlığını arttırmıştır. Dış borç yükünün de önemli ölçüde arttığı bu dönemde, ekonomik krizler baş göstermiş; ücretlilerin katma değerdeki payları düşmüş; gelir dağılımı ücretliler aleyhine bozulmuştur. Tüm bunlar ışığında, çalışma kapsamında sermaye hareketleri ve gelir dağılımı kavramları incelenmiş; sermayeye hareketlilik kazandıran unsurlar sermaye gereksinimi duyan ülkeden kaynaklanan çekici ve sermaye fazlası olan ülkeden kaynaklı itici etkenler bağlamında açıklanmış ve sermayenin farklı biçimleri ayrımında kuram, tür ve eğilimlere yer verilmiştir. Son olarak, Türkiye'nin küreselleşme sürecindeki dönüşümü göz önüne alınarak, 1980 sonrası dönem üç alt döneme ayrılmış ve sermaye hareketleri ile gelir dağılımına ilişkin örüntüler çözümlenerek, sonuca ulaşılmıştır.