Yapay sinir ağları ve üstel düzeltme yöntemleri ile talep tahmini ve bir uygulama


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Toplam Kalite Yönetimi (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇİĞDEM POLAT

Danışman: İPEK DEVECİ KOCAKOÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İşletmelerin piyasada konumlarını korumak veya geliştirmek için kararlar alması ve planlar yapması gerekmektedir. Günümüz küresel ekonomisi ve rekabette, işletmeler sürekli kendilerini değişken pazar koşullarına göre ayarlamalıdır. Bu nedenle gelecekteki olayların tahmini işletme faaliyetlerini başarıyla sürdürmek için çok önemlidir. İşletmeler çeşitli veri kümelerini ve tahminleme yöntemlerini kullanarak gelecekteki sonuçları tahmin etmeye çalışırlar. Tutarlı tahminleme işletme yöneticileri için başarının anahtarıdır. Tahminleme tutarlılığı da model ve girdi değişkenlerinin seçimine bağlıdır. Günümüzde birçok değişik tahminleme yöntemleri bulunmakta ve bu yöntemler de işletmeler tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Müşteri davranışlarını, finansal durumları veya satış performansı gibi trendleri tahminlemek için kullanılan bu yöntemlerin birçoğu gelecekteki iş etkinliklerini öngörebilmek için geçmiş verilerden faydalanır. Çalışmada istatistiksel talep tahmin yöntemlerinden Yapay Sinir Ağı (YSA) modelleri ve Üstel Düzeltme metodu kullanılarak perakende sektöründeki bir firmanın ürünlerine ait satış tahmini uygulaması yapılmıştır. İstatistiksel hata ölçüleri çözüme uygulanmış ve yapılan uygulamanın tutarlı ve kabul edilebilir olduğunu göstermiştir. Talebi tahmin etmek için literatürde ki çalışmalardan farklı olarak, talebi etkileyebilecek iç dinamikler dikkate alınarak modeller kurulmuştur. Çalışmada ürünlerin gerçekleşen satışları ile kurulan modellerle elde edilen tahminleri kıyaslama imkanı olmuştur. Anhtar Kelimeler: Talep Tahmini, Satış Tahmini, Yapay Sinir Ağları, Üstel Düzeltme, Perakende