Metaheuristic approaches to p-median problem and its extensions
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ALİ EREL KASIRGA
Danışman: FEHMİ BURÇİN ÖZSOYDAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tesis yeri seçimi problemleri, şirketlerin hayatlarını sürdürebilmeleri için büyük önem taşıyan uzun vadeli stratejik kararlar olması nedeniyle araştırmacıların dikkatini çekmiştir. Tesis yeri seçimi problemleri, şirketlerin karlılıklarının artmasında ve maliyetlerinin düşürülmesinde önemli rol oynamaktadırlar. İlgili literatürde pek çok tesis yeri seçimi problemi türü bulunmaktadır. Bu çalışma, yaygın olarak bilinen iki tesis yerleşim problemlerinden P-medyan ve Kapasitesiz Tesis Yeri Seçimi Problemlerine çözüm yaklaşımları geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu iki problem NP-zor kategorisinde olduğu için, Çiçek Tozlaşma Algoritması adlı metasezgisel bir yaklaşım kullanılmıştır. Belirtilen literatürden görülebileceği gibi, tesis yerleşim problemlerinde Çiçek Tozlaşma Algoritması'nın performansı bu alanda yeteri kadar çalışılmamıştır. Ayrıca, bu umut verici algoritmanın kesikli çözüm uzaylarındaki uygulamaları günümüz itibariyle seyrektir. Bu, mevcut çalışmanın ana motivasyonunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda Çiçek Tozlaşma Algoritması, bazı evrimsel operatörler kullanılarak ikili uzayda çalışabilecek şekilde düzenlenmiştir. Bu nedenle, çok sayıda metasezgisel algoritma için bazı yardımcı operatörler gerekirken, önerilen algoritma doğrudan ikili uzaylarda çalışabilmektedir. İkincil olarak, Çiçek Tozlaşma Algoritması, başlangıç iterasyonlarında daha fazla çeşitlilik sağlayan ve aramanın sonuna doğru çeşitliliği azaltıp yoğunlaşmayı teşvik eden uyarlanabilir bir mutasyon prosedürü ile daha da geliştirilmiştir. Önerilen yaklaşımın performansını analiz etmek için uygun istatistiksel testleri de içeren kapsamlı bir deneysel çalışma yürütülmüştür. Deneysel sonuçların da gösterdiği gibi, önerilen çözüm yaklaşımı, mevcut sonuçların bazılarına göre önemli iyileştirmeler sağlamıştır.