Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Fark Etme Becerilerinin Matematik Öğrenme Fırsatları Çerçevesiyle İncelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Elif Nur Tanır Güçyetmez

Danışman: Sibel Yeşildere İmre

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Matematik Öğrenme Fırsatları (MÖF) çerçevesine göre yapılandırılmış video kulüp sürecine katılan ortaokul matematik öğretmenlerinin öğrencilerin dörtgenler konusuna ilişkin matematiksel düşünmelerini fark etme becerilerindeki (dikkat etme, yorumlama, karar verme) değişimi incelemektir. Bu araştırmada, nitel araştırma desenlerinden biri olan araçsal durum çalışması tercih edilmiştir. Katılımcılar ölçüt örnekleme stratejisine göre belirlenmiştir. Bu doğrultuda çalışma Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bir okulda görev yapan dört ortaokul matematik öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Altı hafta süren uygulama sürecinde veriler video kulüp toplantıları, yansıma raporları ve senaryo formları aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma sürecinde kullanılan bu veri toplama araçları, öğretmenlerin fark etme becerisini derinlemesine inceleyebilmek için birbirini tamamlayacak şekilde yapılandırılmıştır. Araştırmanın bulguları, MÖF çerçevesine göre yapılandırılmış video kulüp sürecinin, öğretmenlerin öğrenci düşünmelerine yönelik fark etme becerilerinde gelişim sağladığını göstermektedir. Uygulama boyunca öğretmenlerin dikkat etme, yorumlama ve karar verme süreçlerinde daha gerekçeli, kavramsal ve öğrenci merkezli açıklamalara yöneldikleri belirlenmiştir. Dikkat etme becerisi, tüm öğretmenlerde en erken gelişen ve en istikrarlı şekilde seyreden beceri olmuştur. Öğretmenlerin yorumlama ve karar verme becerileri ise öğretmenler arasında farklılıklar olmakla birlikte süreç boyunca genel bir gelişim eğilimi göstermiştir. Ayrıca öğretmenlerin fark etme becerileri, kullanılan veri toplama araçlarına ve öğretmenlerin bireysel özelliklerine göre farklılık göstermiştir. Özellikle MÖF çerçevesine göre yapılandırılmış senaryo formları ve video kulüp süreci, öğretmenlerin öğrenci düşünmesine yönelik daha derin analizler yapabilmelerini desteklemiştir. Bu yönleriyle çalışma, öğretmenlerin fark etme becerilerinin gelişiminde MÖF çerçevesi doğrultusunda yapılandırılmış video kulüp sürecinin önemine dikkat çekmektedir.