Sosyokültürel sürdürülebilirlik bağlamında kamusal açık alanda kimlik ve anlam, Samsun Milli Fuar Alanı örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM DİNÇLER
Danışman: İlknur Türkseven Doğrusoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tez çalışması, 1 Temmuz 1963 yılında "Samsun 19 Mayıs Karadeniz Fuarı" adıyla açılan, ulusal ve uluslararası platformlarda kendini kanıtlamış, Türkiye'nin ikinci büyük fuarı olarak önemli bir belgelik teşkil eden Samsun Milli Fuarı'nın dönüşümünü ele almaktadır. Bununla birlikte araştırma, fuarın geçirdiği dönüşümün sosyokültürel sürdürülebilirlik bağlamında kimlik ve anlam üzerindeki yansımalarına odaklanmaktadır. Çalışmada, öncelikle "sosyokültürel sürdürülebilirlik", "kimlik", "anlam", "kamusal açık mekân" ve "dönüşüm" kavramlarını ören kuramsal altyapı oluşturulmuştur. Ardından fuarın geçirdiği dönüşümler, kronolojik olarak fuarın yapıldığı tarihten itibaren günümüze kadar kentsel ve mimari ölçekte morfolojik (biçimsel) ve işlevsel olarak analiz edilmiştir. Morfolojik dönüşümler kentsel doku bağlamında fuar alanının bulunduğu konum da dikkate alınarak "kıyı hattı", "ulaşım ağları" ve "şekil-zemin" analizlerini kapsamaktadır. İşlevsel dönüşüm ise fuar alanı ve yakın çevresinin kullanıcılar tarafından nasıl kullanıldığını ortaya çıkarabilmek adına "işlev ve eylem örüntüleri" analizini kapsamaktadır. Samsun Milli Fuarı'nın mimari ölçekte kazandığı kimlik ve anlamların izlerini sürebilmek adına doküman analizi ile alan çalışması kapsamında tematik içerik analizi yapılmıştır. Şöyle ki, Samsun Milli Fuarı'nın kullanıcı belleğindeki yerini saptayabilmek için alanda; 2019 yılı Kasım ayında biri alan dışından olmak üzere rastgele seçilen toplamda 12 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bunun yanı sıra temel kaynak nitelinde olan kitaplar, fuarı konu alan dergi, Samsun Büyükşehir Belediyesinden alınan haritalar, internet üzerinden arşivine ulaşılabilen gazeteler (Milliyet, Cumhuriyet, Vatandaş, Hürriyet gazeteleri) ve Salt Araştırma Fotoğraf ve Kartpostal Arşivinden faydalanılmıştır. Fuarın kültürel yaşamına ayna tutan ve bize dönem hakkında ipuçları veren kartpostallardan ve Samsun Kent Müzesi Arşivinden de yararlanılmıştır. Literatürde dağınık halde olan bu veriler ile edinilen bilgiler kronolojik olarak belgelenmiştir.