İran kültürünün günümüz kadın giyim tasarımlarına etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABEE ZOHEIRI
Danışman: SELDA KOZBEKÇİ AYRANPINAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İran kültürü Pers topluluğuna kadar dayanmaktadır. Bu bakımdan İran kültürü kalıplaşmış yargılara sahiptir. Eski dönemlerden beri süregelen alışkanlıklar ve toplumsal normlar ile günümüz İran toplumu şekillenmiştir. Eski geleneklere oldukça bağlı bir toplum olmakla beraber söz konusu gelenekler belli başlı normlarla topluma dayatılmaktadır. Özellikle kadınlar üzerinde oldukça büyük bir baskının olduğunu söylemek mümkündür. 1979 İslam Devrimi ile beraber kadınların giyim kuşamı üzerinde büyük değişiklikler meydana gelmiştir. İslami değerler bağlamında giyinmeleri noktasında kurallar getirilmiş ve uyulmaması halinde büyük yaptırımlar söz konusu olmuştur. Söz konusu dönemlerde kadınlar çarşaf ve peçe gibi kıyafetler giyinse de günümüzde bu durum oldukça farklı bir hal almıştır. Pardösü ve başörtüsü kuralları günümüzde de devam etmekle birlikte söz konusu yasaklar daha rahat bir hale gelmiştir. Özellikle başörtüsü konusu oldukça esnektir. Kadınlar saçları görünecek şekilde başörtüsü takabilmektedir. Ayrıca dar kıyafetler giyebilmekte ve diledikleri gibi makyaj yapabilmektedirler. İranlı kadınlar geçmişten günümüze giyim ve kuşamlarına oldukça fazla özen göstermektedir. Günümüzde de İranlı kadınların moda anlayışı popülerlik kazanmış ve dünya geneline yayılım göstermiştir. Günümüz giyim tasarımlarına yön verdiklerini söylemek de mümkündür. Özellikle etnik desenli kıyafetler dünya genelinde ön plana çıkan ve İranlı kadınlarla bağdaşan bir olgudur. Bu bağlamda İranlı kadınların hem dünya modasından ilham aldıkları hem de dünya modasına yön verdiklerinden bahsetmek mümkündür. Bu çalışmanın amacı İran kültüründe kadının yeri ve bu süreç bağlamında kadın giyim formlarındaki değişikliklerin incelenmesiyle beraber söz konusu sürecin İranlı tasarımcıların koleksiyonlarına yansımalarını araştırmaktır. Bu bağlamda geniş çaplı bir literatür çalışması gerçekleştirilmiş ve elde edilen kaynaklar doğrultusunda etkili bir çalışma ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Devrim, Feminizm, Gelenek, İran, Moda