Tedarik zinciri yönetiminde etik ticaret platformlarının ve global optimizasyon sürecinin sürdürülebilirlik açısından etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEM ECE YALÇINKAYA

Danışman: ALİ RIZA FİRUZAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Globalleşme eğilimi, kriz ve felaketler, dijitalleşme gibi teknolojik ilerlemeler ile artan tüketimi karşılamak amacıyla genişleyen üretim ve ticaret ağları beraberinde çevresel ve sosyal riskleri getirmiştir. Genişleyen tedarik zincirlerinde, uluslararası alanda geliştirilen kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) ve sürdürülebilirlik uygulamalarına talep giderek artmıştır. Uygulamada özellikle sürdürülebilir tedarik zincirlerine dahil olmak için KSS uygulamaları giderek zorunlu hale gelmiştir. Bu çalışmada, KSS kavramı ile ilişkili diğer kavramlar arasındaki ortak noktaları ortaya koymak ve uygulamada KSS standartlarını oluşturan Etik Ticaret paltformları aracılığı ile her sektörde ve her ülkede aynı şekilde yürütülen KSS denetimlerinin işletme performansı ile etkileşimlerini Türkiye açısından değerlendirmek, kurumsal sürdürülebilirlik ile sürdürülebilir tedarik zincirleri açısından gelecekte ortaya çıkması olası yeni tedarik zinciri modellerinde önemli olabilecek noktalara hem akademik hem pratik olarak katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Bu çerçeve temelinde, puanlamaya sahip, sadece tedarik zinciri sahibi marka tarafından üreticilerinin değerlendirilmesi için talep edilebilen ve zor olarak kabul edilen KSS standart denetimi seçilmiştir. 2018-2020 dönem aralığında KSS denetimine dahil olan işletmelerin raporlarında yer alan KSS maddeleri ile işletme performansı bilgileri arasındaki ilişkinin ölçülmesi ile en önemli KSS maddelerini gösteren modelin belirlenmesi amaçlanmıştır. Analiz için IBM SPSS programı ve Python programlama dili tercih edilerek KSS performansın değerlendirilmesinde kullanılabilecek etkin bir makine öğrenme model ortaya konulmuştur. Sonuçların her sektörde yürütülen KSS uygulamalarının verimliliğine ve etkinliğine katkıda bulunması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Etik Ticaret, Kurumsal Sosyal Sorumluluk Denetimi, Performans, Sürdürülebilirlik, Python, Pycaret, Makine Öğrenmesi.