Hamiline yazılı pay kavramı ve hamiline yazılı paylar üzerindeki hukuki işlemler

BEYZA AKA

Hamiline yazılı pay kavramı ve hamiline yazılı paylar üzerindeki hukuki işlemler

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Özel Hukuk Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYZA AKA

Danışman: ALİ HAYDAR YILDIRIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Anonim şirketler, limited şirketlerle birlikte Türkiye'de uygulamada en yaygın görülen şirket türüdür. Türk Ticaret Kanununun 391. maddesinde anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş ve borçlarından dolayı yalnızca malvarlığıyla sorumlu olan şirket olarak tanımlanmıştır. Anonim şirketler paylarını temsil etmek üzere nama yazılı pay senetlerinin yanı sıra hamiline yazılı pay senetleri de ihraç edebilmektedir. Bu husus, anonim şirketin Türk hukukundaki bir diğer sermaye şirketi türü olan limited şirketten ayrılmasını sağlayan karakteristik özelliklerinden birisini teşkil etmektedir. Anonim şirket tarafından çıkarılan hamiline yazılı pay senetleri, Türk Ticaret Kanunu anlamında hamiline yazılı kıymetli evrak niteliği taşımaktadır. Bunun sonucu olarak hamiline yazılı pay sahipliği, yalnızca pay senedinin zilyetliğinin nakliyle kolayca devredilebilmektedir. Hamiline yazılı pay senetleri için pay defteri tutulmadığı göz önünde bulundurulduğunda, hamiline yazılı payların bu özelliği ayrıca pay sahiplerine şirketle ilişkilerinde anonim kalma olanağı tanımaktadır. Her ne kadar Türk Ticaret Kanunu gereğince anonim şirket pay bedelinin tamamen ödenmesinden itibaren üç ay içinde hamiline yazılı payları senede bağlamak zorunda olsa da, senede bağlanmamış hamiline yazılı payların ihracı da mümkündür. Ayrıca uygulamada yaygın olmamakla birlikte anonim şirket, hamiline yazılı paylarını geçici süreyle temsil etmesi için ilmühaber çıkarabilir. Bunun dışında, Sermaye Piyasası Kanunu gereğince halka açık anonim şirketlere ait hamiline yazılı payların sadece kaydi pay şeklinde ihraç edilebileceğinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada yalnızca hamiline yazılı pay senetleri değil, diğer hamiline yazılı paylar da ele alınmıştır. Bu çalışmanın ilk bölümünde hamiline yazılı pay kavramı ve hamiline yazılı payların türleri ortaya konulmuş ve hamiline yazılı pay senetleri nama yazılı pay senetleri ile karşılaştırılmıştır. İkinci bölümde ise hamiline yazılı payların devri ve rehni ile hamiline yazılı paylar üzerinde intifa hakkı kurulması, payın türüne göre incelenmiştir. Çalışmamızın konusu hamiline yazılı pay kavramı ve hamiline yazılı paylar üzerindeki hukuki işlemlerle sınırlı olduğundan, hamiline yazılı paylara ilişkin diğer hususlar bu çalışmanın kapsamı dışında tutulmuştur.