Total diz protezi uygulanan hastalara verilen sürekli bakımın ağrı, fonksiyonel durum, anksiyete ve depresyona etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL SAVCİ

Danışman: ÖZLEM BİLİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Total diz protezi (TDP) ameliyatı olan hastaların deneyimlerinin belirlenmesi ve Roy Uyum Modeli'ne (RUM) göre yapılandırılmış sürekli bakımın "ağrı, fonksiyonel durum, anksiyete ve depresyon" üzerine etkisinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma, niteliksel ve niceliksel araştırma olarak iki aşamada yürütülmüştür. Niteliksel araştırmada, fenomenolojik araştırma tasarımı kullanılmış ve örneklemini TDP ameliyatı olan hastalar (n: 17) oluşturmuştur ve veriler "yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılarak "derinlemesine görüşme" yöntemiyle toplanmıştır Veriler "içerik analizi" ile değerlendirilmiştir. Niceliksel araştırmada; yarı deneysel araştırma tasarımı kullanılmıştır. Araştırma örneklemini 36 girişim ve 40 kontrol olmak üzere 76 hasta oluşturmuştur. Veriler ameliyat öncesi, taburculuk öncesi ve üçüncü ayda, üç kez yüz yüze görüşme/telefon görüşmesi ile toplanmıştır. Bu süreçte girişim grubuna uygulanan RUM'ne göre yapılandırılmış sürekli bakımın hasta sonuçlarına etkisi incelenmiştir. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, χ2, t testi, tekrarlı ölçümlerde çok yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Bulgular: Niteliksel araştırmada; yapılan içerik analizi sonucunda Ameliyat öncesi dönem (Karar Verme), Ameliyat sonrası dönem (Dayanma) ve Uyum-Uyumsuzluk olmak üzere üç ana temaya ulaşılmıştır. Niceliksel araştırmada; girişim ve kontrol grubu arasında tutukluk ve fonksiyonel durum açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaz iken (p>0.05); ağrı, anksiyete ve depresyona değişkenlerinin ileri analizinde girişim grubunun ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: TDP uygulanan hastaların ameliyat sonrası fonksiyonel durumları zamanla iyileşme gösterse de erken dönemde yaşadıkları şiddetli ağrı, yürüyememe endişesi, düşme korkusu ve yakınlarına bağımlı olma onları aksiyete ve depresyona yatkın duruma getirmektedir. Hastalar, yaşadıkları güçlüklerle başetmede yetersiz kalabilmekte ve çok boyutlu bakıma gereksinim duymaktadırlar. Roy Uyum Modeli'ne göre yapılandırılmış sürekli bakımın hastaların gereksinim duydukları destek ve bakımı almalarını sağladığı belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Total Diz Protezi, Roy Uyum Modeli, Sürekli Bakım, Niteliksel Araştırma, Yarı Deneysel Araştırma, Ağrı, Fonksiyonel Durum, Anksiyete, Depresyon