Stroop Testi Çapa Formu'nun alzheimer hastalığı ve hafif kognitif bozuklukta ayırt ediciliğinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜGE TÜFEKÇİ

Danışman: DERYA DURUSU EMEK SAVAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Alzheimer Hastalığı (AH) nörodejeneratif bir hastalıktır, ve demansın yaygın sebeplerindendir. Hafif Kognitif Bozukluk (HKB) belirgin bilişsel işlev düşüklüğüyle ortaya çıkan ve AH'ya dönüşme riski olan bir rahatsızlıktır. Stroop testi, yıllardan beri yürütücü fonksiyon ve bilişsel işlevleri değerlendirmede kullanılan, geçerlik ve güvenirliği yüksek bir testtir. Bu araştırmada, Stroop Testi Çapa Formu'nun AH ve HKB'deki ayırt ediciliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya yaş ve eğitim seviyesi tabakalandırılmış 131 sağlıklı kontrol, 109 HKB olgusu, ve 62 AH olgusu dahil edilmiştir. Stroop A, Stroop B, Stroop C bölüm tamamlama süreleri ve spontan düzeltme ve hata sayıları üzerinde yaş ve eğitim değişkenlerinin göreli katkıları çoklu doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Sağlıklı bireylerin alt bölüm süreleri ile spontan düzeltme ve hata sayıları toplam varyansını açıklamada eğitim yılının modele anlamlı katkısı bulunmuştur. Eğitim yılının modele anlamlı katkısı HKB olgularının Stroop B süreleri ve hata sayılarında ve AH'li bireylerin testi tamamlama süresinde saptanmıştır. Yaş ve eğitim değişkenlerinin testin alt puanları üzerindeki ana etkileri 2 x 2 faktöryel ANOVA deseniyle incelenmiştir. 9 yıl ve üzeri eğitime sahip sağlıklı katılımcılar Stroop A ve Stroop B bölümünü, 9 yıl ve üzeri eğitime sahip HKB ve AH olguları da Stroop B bölümünü 9 yıldan az eğitime sahip bireylerden anlamlı olarak kısa sürede tamamlamışlardır. Stroop Testi Çapa Formu'nun ayırt edici geçerliğinin incelenmesi amacıyla, sağlıklı-HKB, sağlıklı-AH ve HKB-AH grupları için ayrı ROC analizleri yapılmıştır. AH olguları testin tüm alt bölümlerini HKB'li ve sağlıklı bireylerden daha uzun sürede tamamlamıştır. HKB olgularında hata sayısı sağlıklı bireylere göre ve AH olgularının hata sayısı HKB'li ve sağlıklı bireylere göre anlamlı şekilde fazladır. Anahtar kelimeler: Alzheimer Hastalığı, Hafif Kognitif Bozukluk, Stroop Testi, Çapa Formu, Ayırt Edicilik, Geçerlik Güvenirlik.