Tiroid kanser hücre hattında kollajenazların lokalizasyonunun ve aktivitesinin belirlenmesi amacıyla in situ kollajen zimografi yönteminin geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EGE GÖKÇE SAVAŞ
Danışman: Gülgün Oktay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tiroid kanseri en sık görülen ve görülme sıklığı her geçen gün artan endokrin kanserdir. Tiroid ve diğer kanserlerin tanı ve tedavilerinin doğru uygulanabilmesi için pek çok çalışma yapılmaktadır. Yapılan çalışmalardan elde edilen bilgilere göre matriks metalloproteinazlar (MMP) ailesine ait olan kollajenazların (MMP-1, -8 ve -13) tümör oluşumu, invazyonu, metastazı ve kemoterapötik ajana karşı direnç oluşumu gibi kanser üzerindeki etkileri bulunmuştur. Bunun sonucunda da tümör mikroçevresi kanser çalışmalarında yeni odak noktası haline gelmiştir. Kollajenazların analizinde kollajen jel zimografi ve in situ kollajen zimografi gibi yöntemler kullanılmaktadır. Her iki yöntemin de kendi aralarında avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Kollajen jel zimografi ile kollajenazlar ayrı ayrı analiz edilebilir, fakat ölçülen aktivite değeri fizyolojik aktivite değil kollajenazların potansiyel aktivitelerini gösterir. Bunun yanında hücre veya doku içerisindeki konumları hakkında bilgi vermez. In situ kollajen zimografi ise kollajenazların sadece doku örneği içerisindeki lokasyonlarının belirlenmesine ve fizyolojik aktivitelerinin semi-kantitatif olarak ölçülmesine olanak tanır. Ayrıca MMP'lerin birden fazla substratı degrade edebilmesinden ötürü bu yöntemde substrat spesifikliği sağlanamaz ve substratı degrade eden tüm enzimler sinyal oluşturur. Bu çalışmanın amacı; çinko, metanol ve etanol fiksasyonunun etkilerini tiroid kanser hücre hattı üzerinde belirlemek, kollajenazların (MMP-1, -8, -13) totalaktivitelerini ve lokalizasyonlarını analiz etmek üzere "hücre in situ kollajen zimografi" yöntemini geliştirmek ve MMP-1, -8 ve -13'ün bireysel lokal aktivitelerini immünositokimyasal yöntemler ve seçici inhibisyon ile mikroskobik olarak analiz etmektir. Çalışma ticari olarak satın alınan 8505C anaplastik tiroid kanser ve Nthy-ori 3-1 normal tiroid hücrelerinde gerçekleştirildi. 8505C tiroid kanser hücre hattı ilk olarak çinko, metanol ve etanol ile fikse edildi. Çalışmaya devam edilecek fiksasyon tipi floresans mikroskopi görüntülerine göre belirlendi. Bunun ardından floresans mikroskopi ile kollajenazların lokal aktiviteleri analiz edildi. Kollajenazların bireysel lokal aktiviteleri immünohistokimyasal yöntemler ve seçici inhibisyon ile ölçüldü. "Hücre in situ kollajen zimografi" yönteminde kullanılmak üzere metanol fiksasyonu ve sandviç model kollajen jelin uygun olduğu gözlendi. 8505C hücre hattında MMP-13 protein düzeylerinin çok düşük olduğu belirlendi. MMP-1 ve MMP-8'in hücre içi lokasyonları ve uygulanan seçici inhibitörler ile inhibisyon yüzdeleri belirlendi. Kollajenazların lokal aktivitelerinin ayrı ayrı dedeksiyonunu sağlayan "Hücre in situ kollajen zimografi" yöntemi geliştirildi ve 96 kuyucuklu plakaya uyarlandı.