Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Vergiyi Doğuran Olay
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEVLÜT DEMİREL
Danışman: Hakan Bay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Vergiyi doğuran olay, vergilendirme sürecinin ilk ve en temel unsurudur. Verginin tarh edilebilmesi ve devamında tebliğ, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin gerçekleşebilmesi için, en başta vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi gerekmektedir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19'uncu maddesi uyarınca vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar. Mükellef bakımından vergi borcunu teşkil eden vergi alacağının doğması için, gereken ilk aşama ise yine vergiyi doğuran olay olmaktadır. Vergi alacağının tarafı olan devlet ve vergi borcunun tarafı olan mükellefler için bu denli öneme sahip olan vergiyi doğuran olay eylemi, tüm vergi türlerinde her vergi türünün kendine özgü özelliklerine göre ortaya çıkmaktadır. Zira vergiyi doğuran olay, her vergi türünde de yine aynı derecede önem arz etmektedir. İyi bir vergi sisteminin en temel özelliklerinden birisi, adil bir vergilendirme yapısına sahip olmasıdır. Adil bir vergilendirmeyi sağlamak için ise, mükelleflerin mali güçlerinin bilinmesi gerekmektedir. Mükelleflerin mali gücünü gösteren en temel unsur ise gelirdir. Söz konusu gelirin de tüketime ayrılan kısmı harcamanın, tasarrufa ayrılan kısmı ise servetin kaynağıdır. Dolayısıyla gelirin tamamının vergilendirmesi adil bir vergilendirme için önemli ve gereklidir. Türk vergi sisteminde yer alan vergiler kaynağına göre gelir, harcama ve servet vergileri olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır. Gelir üzerinden alınan v vergilerin ise, gelir ve kurumlar vergisi olarak iki türü bulunmaktadır. Bu çalışmada vergi hukukunun en önemli kavramlarından olan vergiyi doğuran olayın, sağlıklı ve adil bir vergilendirme için gerekli olan, gelir üzerinden alının vergilerdeki hukuki durumu değerlendirilmiştir. Gelir üzerinden alınan vergilerde vergiyi doğuran olayı incelemeyi amaçlayan bu çalışma, üç bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Birinci bölümde, vergiyi doğuran olay kavramının tanımı, önemi, unsurları ve bu kavramın sebep olduğu sonuçlar incelenmiştir. İkinci bölümde, gelir vergisinde vergiyi doğuran olay kavramı gelir unsurları üzerinden ayrı ayrı açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, gelir üzerinden alınan diğer bir vergi türü olan kurumlar vergisinde vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesine yer verilmiştir. Bu çalışma, vergiyi doğuran olayla ilgili genel değerlendirme ve önerilerin yer aldığı "Sonuç" kısmı ile tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Vergi Doğuran Olay, Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi.