Okul bina kalitesi ve öğretmen motivasyonu arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE DÖNMEZ
Danışman: SEMİHA ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okul binaları, geleceğin tasarımcıları olan çocuklarımızın ve onların yetiştiren öğretmenlerimizin zamanın büyük bir bölümümünü geçirdikleri yaşam alanlarıdır. Önemli toplumsal kurumlardan biri de okullardır. Bu bağlamda eğitsel binaların; dizayn, sağlıklılık, malzemelerin kalitesi, ergonomik nitelikler gibi bina kalite özellikleri, içinde bulunanların motivasyonunu, performansını, davranışlarını ve becerilerini etkilemektedir (Şahin,2023). Motivasyon, bireyi harekete geçiren ve bireyin hedefe yönelik belirli bir şekilde hareket etmesine veya davranmasına neden olan bir güçtür (Hellriegel, Slocum ve Woodman, 2001). Motivasyon, bireyin belirtilen hedeflere ulaşması için isteyerek kendi yeteneklerini sergilemesi ve bireyi yönlendiren içsel dürtüler olarak algılanmaktadır (Kimball ve Nink,2006). Motivasyon, işgörenlerin kendilerine verilen görevlerini etkili bir şekilde yerine getirmelerini sağlayan çalışma ortamlarının, uyarıcıların ve güdülerin yaratılmasıdır (Ryan ve Deci, 2000). Genel bir kavram olarak motivasyon; istek ve arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan bir ifade olarak anımlanabilir. Bu araştırmada, okul bina kalitesi ve öğretmen motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırma, nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür. Araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Balıkesir Ayvalık ve Gömeç ilçelerindeki devlet ilkokullarında görev yapan sınıf öğretmenleri arasından basit seçkisiz ve uygun örnekleme yöntemiyle seçilen toplam 204 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından uygulanan yüz yüze görüşme yöntemiyle ve demografik soruların yanı sıra Kaliteli Okul Binaları Ölçeği ve Çok Boyutlu İş Motivasyon Ölçeğini ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS v26 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; öğretmenlerin okul bina kalitesine algıları genel olarak orta düzeyde ve motivasyon algıları ise olumlu olarak tespit edilmiştir. Öğretmenlerin okul binası kalitesine ilişkin algılarının cinsiyetlerine, yaşlarına, hizmet sürelerine ve mevcut okullarındaki hizmet sürelerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda, erkek öğretmenler, 50 yaşından büyük öğretmenler, 20 yıldan fazla hizmet süresi olan ve mevcut okulunda 13 yıldan fazla hizmet süresine sahip öğretmenlerin okul binası kalitesine ilişkin algılarının diğer gruplardaki öğretmenlerden anlamlı olarak daha yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan, öğretmenlerin motivasyon düzeylerinin söz konusu demografik değişkenlere göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür. Öğretmenlerin okul bina kalitesine ilişkin algılarının motivasyonlarını pozitif yönde ve anlamlı bir şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında, okul bina kalitesinin yalnızca fiziksel koşul ve donanım boyutunun öğretmenlerin motivasyonuna katkı sağladığı; okul bina kalitesinin akustik, ışıklandırma ve görüş mesafesi boyutlarının ise öğretmenlerin motivasyonlarını yordamadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Okul Bina Kalitesi, Motivasyon, Öğretmen Motivasyonu.