The lead-lag relationship between the equity market and the derivatives market: Evidence from Borsa İstanbul
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: NİHAN KÜSÜLÜ
Danışman: PINAR EVRİM MANDACI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Borsa İstanbul' da (BIST) işlem gören spot ve türev piyasalar arasındaki öncül-ardıl ilişkisini araştırmaktadır. Spot piyasayı BIST-30 endeksi, türev piyasayı ise BIST-30 endeksine dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri temsil etmektedir. İlişkinin varlığı öncelikle eş-bütünleşme testleri ile tespit edilmiş, sonrasında Granger nedensellik testleri ile ilişkinin yönü araştırılmıştır. Son aşamada değişkenlerin varyanslarındaki değişimlerin kaynakları varyans ayrıştırması tekniği ile saptanmıştır. BIST-30 endeksi ile ilgili vadeli işlem sözleşmeleri arasındaki eş-bütünleşme analizinde Ocak 2010 ile Aralık 2015 arasındaki haftalık veri kullanılmıştır. Opsiyon sözleşmeleri Borsa İstanbul' da 2013 yılında işlem görmeye başladığı için, BIST-30 endeksine dayalı opsiyon sözleşmeleri ile BIST-30 endeksi ayrıca BIST-30 endeksine dayalı vadeli işlem sözleşmeleri arasındaki eş-bütünleşme analizinde Ocak 2013 ile Aralık 2015 dönemindeki haftalık veri kullanılmıştır. Granger nedensellik testinde ise, üç piyasa arasındaki ilişkinin yönünün tespiti için Ocak 2013 ile Aralık 2015 dönemindeki günlük veri kullanılmıştır. Analizler sonucunda üç piyasanın eş-bütünleşik olduğu tespit edilmiştir. Ancak spot ve vadeli işlem piyasaları arasındaki ilişkinin öncül-ardıl ilişkisi değil, iki yönlü nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Spot ve vadeli piyasa arasındaki iki yönlü bilgi akışında spot piyasadan vadeli piyasaya olan etkinin, vadeli piyasadan spot piyasaya olan etkiden daha güçlü olduğu görülmüştür. Diğer yandan opsiyon piyasasından diğer iki piyasaya tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu ancak bu etkinin çok zayıf olduğunu tespit edilmiştir.