Soma'da Osmanlı dönemi sivil mimarlık örnekleri koruma sorunları ve çözüm önerileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İPEK GÖLÜKCÜ

Danışman: MİNE TANAÇ ZEREN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Manisa iline bağlı Soma ilçesinin bugünkü bilinen tarihi merkezinde 15. yüzyıl civarlarında yerleşim başlamıştır. Yapılan araştırmalara ve alandaki yapı dönemlerine göre ilk kurulan mahalleler Karamanlı ve Cuma Mahalleleri'dir, daha sonra Samsacı, Namazgah ve Hamidiye Mahalleleri ile ilçe merkezi 15. yüzyıldan başlayarak 19-20. yüzyıla kadar katmanlaşarak genişlemiştir. Tipik bir küçük-orta ölçekli Osmanlı kentini yansıtan Soma'da, tarihi ticaret merkezi etrafında konumlanan konut bölgeleri bulunmaktadır. Konut alanlarında Rum ve Türk olmak üzere etnik nedenli bir yerleşim ayrımı bulunduğu görülmüştür. Soma, tarihi ticari merkezde bulunan han, hamam, bedesten, cami gibi önemli anıtsal yapıları ve nitelikli Türk konutlarıyla araştırma konusu olacak değere sahiptir. Ancak alandaki koruma çalışmalarının yetersiz olması ve koruma bilinci eksikliği gibi nedenlerle Soma'nın sahip olduğu kültür varlıkları yitirilme sürecine girmiştir. Bu nedenle alanın sahip olduğu değerlere dair bir çalışma hazırlama ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Soma kentsel sit sınırı özelinde yapılan bu çalışmada, doku analizi ile birlikte Soma geleneksel konut tipolojileri ortaya konmuştur. Alandaki geleneksel yerleşim dokusunun sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla tespiti yapılan koruma sorunlarına yönelik çözüm önerileri getirilmiştir.