Primigravida gebelere motivasyonel görüşme yöntemi ile verilen pelvik taban kas eğitiminin gebelikte ve postpartum dönemde üriner inkontinansa etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MANOLYA PARLAS

Eş Danışman: DİLEK BİLGİÇ, ÖZGE ÇELİKER TOSUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada amaç, primigravida gebelere motivasyonel görüşme yöntemi (MG) ile verilen pelvik taban kas eğitiminin gebelikte ve postpartum dönemde üriner inkontinansa (Üİ) etkisini incelemektir. Randomize kontrollü tipteki çalışmaya örnekleme dahil etme kriterlerini sağlayan deney (n=22) ve kontrol (n=19) grubu olmak üzere toplam 41 primigravida gebe dahil edilmiştir. Çalışmada tanımlayıcı veri formu, Bristol Kadın Alt Üriner Yol Semptomları Ölçeği (Bristol Female Lower Urinary Tract Symptoms) (BFLUTS), BROOME Pelvik Taban Kas Egzersizi (PTKE) Öz-etkililik Ölçeği, üriner günlük, ped testi, yüzeyel elektromyografi (EMG) ve transperineal ultrasonografi (USG) kullanılmıştır. Deney grubuna MG yöntemi ile pelvik taban kas eğitimi verilerek 20., 28. 36. gebelik haftaları ile postpartum 6.haftada tekrarlı ölçümler yapılmıştır. MG yöntemi ile verilen pelvik taban kas eğitiminin deney grubundaki kadınların 28. ve 36. gebelik haftasında BFLUTS depolama, idrar yapma ve idrar kaçırma alt boyut puanları ile tüm ölçümlerde BFLUTS toplam puanlarının, kontrol grubundakilere göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Deney gurubundaki kadınların BROOME Özetkililik ölçeği toplam puanlarının zaman içinde arttığı ve istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Ayrıca deney grubundaki kadınların kontrol grubuna göre ped test ağırlıklarının düşük, alınan sıvı miktarlarının fazla, idrar yapma zorunluluğu ve idrar kaçırma sayılarının azaldığı belirlenmiştir. Ölçüm zamanlarına göre grupların pelvik taban ve diğer kaslarının EMG ve USG ölçüm değerlerinde anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. MG yöntemi ile verilen pelvik taban kas eğitiminin primigravida gebelerde gebelik ve postpartum dönemlerinde idrar depolama, idrar yapma ve idrar kaçırmada etkili olduğu ve PTKE özetkililiği arttırdığı saptanmıştır. PTKE sonucunda deney grubunun pelvik taban ve kor kaslarında bir değişim olmadığı belirlenmiştir. Hemşire ve ebelerin antenatal dönemden itibaren MG yöntemini kullanarak Üİ'yi önleme ve yönetmede pelvik taban kas eğitimlerini vermesi, eğitimlere postpartum dönemde de devam edilmesi ve izlenmesi önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Gebelik, Üriner İnkontinans, Pelvik Taban Kas Eğitimi, Motivasyonel Görüşme, Hemşirelik.