Şiddet gören kadınlarda düzenleme odağı, başaçıkma stratejileri ve akıl sağlığı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLFEM ÖZÇELİK

Danışman: İNCİ BOYACIOĞLU BAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Önceki çalışmalar psikolojik şiddetin akıl sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda mevcut çalışmanın amacı psikolojik şiddet ve psikolojik semptomlar arasındaki ilişkiyi düzenleme odağı ve başa çıkma stratejilerinin rolü çerçevesinde incelemektir. Bu amaçla Türkiye'nin farklı kentlerinde yaşayan 293 kadın katılımcı çalışmaya dâhil edilmiştir. Katılımcılar öncelikle Rosenberg Benlik Saygısı ölçeğini ve ardından da Düzenleme Odağı Ölçeğini doldurmuşlardır. Bu iki ölçeğin ardından sırasıyla Psikolojik İstismar Profili Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Kaygı Ölçeği ve Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçekleri sunulmuştur. Psikolojik şiddetin, benlik saygsı ve cinsiyetçilik türleri ile ilişki içinde olduğu saptanmıştır. Psikolojik şiddete maruz kalmanın depresyon ve kaygıyı anlamlı bir şekilde yordadığı, ayrıca psikolojik şiddetin aktif başa çıkma stratejileri ile ters yönlü anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Düzenleme odakları açısından bakıldığında kadınların kendilerine uygun olan düzenleme odağı doğrultusunda hareket etmeleri sonucu depresyon ve kaygı gibi psikolojik sorunları deneyimleme ihtimalleri düşmektedir. Sonuçlara göre gelişme odağı motivasyonu yöneliminin ve aktif başa çıkma stratejilerinin zayıf olduğu kişilerde depresyon eğilimi anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur. Ayrıca, korunma odağı motivasyonun düşük olduğu ve her iki başa çıkma stratejisinin de düşük seviyelerde olduğu koşulda kaygı düzeyinin yükseldiği gözlenmiştir. Bu sonuçlara göre, gelişme odağının zayıfladığı ve kadının aktif başa çıkma stratejilerini kullanmadığı örüntü ile korunma odağının zayıfladığı ve kadının hiçbir başa çıkma stratejisine yönelim göstermediği örüntü kadınların akıl sağlığı açısından bir risk faktörü olabilir. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Şiddet, Düzenleme Odağı, Başaçıkma Stratejileri, Kadınların Akıl Sağlığı