SURİYELİ YETİŞKİNLERDE KÜLTÜRLEŞME TUTUMLARININ GÖÇ BAĞLAMINDA OTOBİYOGRAFİK BELLEĞE ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL ERSOY
Danışman: İnci Boyacıoğlu Bal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Göç, kültürleşme süreci ile birlikte bireyin benliğini değiştiren bir deneyimdir. Bu doğrultuda, benlik ile ilgili tüm geçmiş deneyimlerine ait anılarını içeren bellek türü olarak tanımlanan otobiyografik bellek (Fivush, 2011) de göç deneyiminden etkilenmektedir. Bu araştırmanın temel kavramlarından olan kültürleşme, Berry'nin (1992) modeli çerçevesinde incelenirken; otobiyografik bellek ise Conway ve Pleydell-Pearce'in (2000) Benlik-Bellek Sistemi Modeli kapsamında ele alınmıştır. Mevcut çalışmanın ilk amacı iki dilli olmanın Suriyeli yetişkinlerin otobiyografik bellek özelliklerinde birtakım farklılıklara yol açıp açmadığını sorgulamak iken; ikinci amacı ise Suriyeli yetişkinlerin benimsediği kültürleşme yönelimlerinin otobiyografik bellek özelliklerini ve psikolojik sağlığı ne yönde yordadığını incelemektir. Ayrıca, Suriyeli yetişkinlerde göç öncesi ve göç sonrası dönemlere ait otobiyografik anılara ait özelliklerin depresyon, anksiyete ve psikolojik dayanıklılık ile ilişkisi de incelenmiştir. Araştırma verileri Türkiye'nin çeşitli illerinde yaşayan 297 Suriyeli yetişkinin katılımıyla elde edilmiştir. Bulgular, dilin otobiyografik belleğin görsel imgeleme özelliğinde ve geleceği hayal etmede farklılaşmaya yol açarken; en sağlıklı otobiyografik hatırlamayı bütünleşme yöneliminin sağladığını göstermiştir. Buna ek olarak, sağlıklı otobiyografik hatırlama depresyonu azaltıcı etki göstermiştir. Psikolojik dayanıklılık ise beklentilerin aksine otobiyografik anı özelliklerinden olumsuz etkilenmiştir. Bulgular, mevcut alan yazın ışığında bütünleşme yöneliminin ve hem göç öncesi hem göç sonrası dönemi sağlıklı hatırlamanın psikolojik sağlık açısından olumlu olduğuna işaret ederken; psikolojik dayanıklılığın ise göçün erken ve geç dönemlerine özgü süreçlerle birlikte daha derinlemesine çalışılması gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Suriyeli Göçmenler, Kültürleşme, Otobiyografik Bellek, İki Dillilik, Psikolojik İyi Oluş, Psikolojik Dayanıklılık