Dijital dönüşümün kalite yönetim sistemlerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Toplam Kalite Yönetimi (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYSEL GULUZADE

Danışman: Osman Avşar Kurgun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Yüksek Lisans Tezi Dijital Dönüşümün Kalite Yönetim Sistemlerine Etkisi Aysel GULUZADE Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Toplam Kalite Yönetimi Anabilim Dalı Kalite Yönetimi Programı Bu araştırmanın amacı, sürdürülebilir rekabetin sağlanmasında Kalite Yönetim Sisteminin öneminden hareketle Dijital Dönüşümün bu konudaki etkilerini öğrenmektir. Günümüz işletmelerinin etkin ve başarılı kalite yönetim sistemi uygulamalarını gerçekleştirebilmeleri ancak dijital altyapıyla mümkündür. Bu bağlamda kalite yönetim sistemi uygulayan işletmelerin dijital dönüşüm süreçlerini en iyi biçimde yönetmeleri gerekmektedir. Dijital dönüşüm süreçlerini İSO 9001 kalite yönetim sisteminin temel maddeleri ve içeriği dikkate alındığında kritik değeri görülebilmektedir. Bu nedenle dijital dönüşümün, kalite yönetim sisteminde hangi aşamalarda ne şekilde ve ne düzeyde gerçekleştirildiği oldukça önemlidir. Bu amaç doğrultusunda, fenomenoloji araştırma deseni ile nitel bir araştırma tasarlanmıştır. Araştırmada, amaçlı örnekleme yöntemlerinden 'ölçüt örnekleme' yöntemleri kullanılmış ve İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesin' de faaliyet gösteren özellikle ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi belgesine sahip 20 firmayla yüz yüze yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler, MAXQDA nitel veri analizi programı kullanılarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sorularına cevap bulmak adına, belirlenen 20 firmadan 12'si ziyaret edilmiş ve firmaların çeşitli pozisyonlarda görev yapan kişilerle yüz yüze görüşme yapılarak görüşmeye ait bilgiler katılımcıya anlatılmıştır. Örneklemde yer alan diğer 8 firma ile yüzü yüze görüşme imkânı sağlanamadığından, bu firmalardan telefon (6 firma) ve Zoom platforması üzerinden (iki firma) yoluyla veriler elde edilmiştir. Analizler sonucunda, işletmeleri dijital dönüşüme yönlendiren nedenler arasında sürdürülebilir rekabet sağlamak, operasyonel verimliliği artırmak, veri odaklı karar alma süreçlerini iyileştirmek ve müşteri beklentilerini karşılamak yer almaktadır. Ancak Kalite Yönetim Sistemi'ni dijital dönüşümle entegre ederken, manuel süreçlerin otomasyona geçirilmesi sırasında bazı teknik zorlukların yaşanmasına dair bulgular elde edilmiştir. İşletmelerin etkin bir KYS oluşturmak ve sürdürmek için, tüm süreçlerin detaylı bir şekilde haritalanması ve dijitalleşmeye uygun hale getirilmesi gerektiği gözlemlenmiştir. Aynı zamanda araştırma sonucunda, dijital dönüşüm araçları sayesinde veri toplama ve analiz süreçleri hızlanmış, manuel hatalar minimize edilmiş; kalite yönetim sisteminde risk ve fırsatları belirleme süreçlerdeki olası sorunların önceden tespit edilmesi ve önleyici tedbirlerin alınmasını kolaylaştırdığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: dijital dönüşüm, kalite yönetim sistemleri, dijital araçlar.