Kalkan ve Karaağıl (Simav-Kütahya) skarn tipi demir yataklarının mineralojik, petrografik ve jeokimyasal incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ekonomik Jeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OKŞAN GÖKÇEN UĞURCAN

Danışman: TOLGA OYMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kalkan ve Karaağıl skarn tipi demir yatakları, Eğrigöz plütonunun güney dokanağında, Katrandağ cevherleşmesi ise plütonun çatı askısında bulunmaktadır. Eğrigöz plütonunun jeokimyasal karakteristikleri, plütonun peraluminalı, kalk alkalin, yüksek potasyum kalk alkalin bir sokulum olduğuna işaret etmektedir. Tektonik ayrım diagramları, Eğrigöz plütonunun kristalleştiği magmanın volkanik yay ortamında oluştuğuna işaret etmektedir. Kalkan, Karaağıl ve Katrandağ skarnlaşmalarının konak kayaları sırasıyla Kalkan Formasyonuna ait gnayslar içindeki rekristalize karbonat bantları, Arıkaya Formasyoınuna ait yer yer dolomitleşmiş ve killi düzeyler içeren kireçtaşı ve Balıkbaşı Formasyomnuna ait dolomitik kireçtaşıdır.Bu üç bölgede, skarn oluşumuna dair iki evre ayırt edilmiştir. Kalkan yöresinde prograt evre klinopiroksen ve granat ile karakterize olurken, retograt evrede epidot, amfibol, klorit, kuvars, kalsit minerallerince baskındır. Manyetit cevherinin kristalleşmesi başlıca prograt evrede gerçekleşmiştir. Karaağıldaki skarnlaşma kalsik ve magnezyen skarn mineralojisine sahiptir. Arıkaya Formasyonuna ait kireçtaşında dolomit miktarının değişim göstermesi bu iki farklı skarn mineralojisinin oluşumuna sebep olmuştur. Magnezyumlu skarna ait prograt evre mineralleri spinel, amfibol ve olivindir. Retrograt evrede bu mineraller talk, serpantin ve klorite altere olmuştur. Olivin retrograt evrede tamamen yok olmuştur. Serpantinin yaygın olarak elek dokusu göstermesi ilksel mineralinin olivin olduğuna işaret etmektedir. Karaağıl yöresindeki kalsiyum skarn parajenezi prograt evreye ait klinopiroksen, granat, plajiyoklas ve retrograt evreye ait amfibol, kloritten oluşmaktadır. Diğer iki cevherleşme bölgesinden, metal içeriğibakımından farklılık gösteren Katrandağ cevherleşmesinde, gossan alterasyonu skarnlaşma ile ilişkili olan galen cevherinin çoğunu okside etmiştir. Katrandağ da manyetit ve spekülarit cevherleşmesi ile ilişkili olan skarn mineralleri granat ve klinopiroksendir.Kalkan yöresine ait granat ve klinopiroksen minerallerindeki kapanımlar yüksek sıcaklık ve tuzluluk değerleri vermektedir. Retrograt evreye ait minerallerdeki (epidot, kuvars, kalsit) kapanımlar ise daha düşük sıcaklık ve tuzluluk değerleri vermiştir.