D grubu ve yeniler grubu sanatçılarının soyut eserlerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMİH YÖNDEŞ

Danışman: Sibel Almelek İşman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

19. yüzyılda geleneksel resim anlayışını terk eden sanatçıların kendi gerçekliklerini keşfettiği bir dönemin sonucu olarak soyut sanat karşımıza çıkmıştır. Kübizm, empresyonizm ve fovizm gibi Avrupa'da ortaya çıkmış akımların renk ve biçimleriyle oynanmış, resim sanatında farklı bir dil oluşturulmuştur. wassily Kandinsky'nin 1910 yılında yapmış olduğu soyut suluboya eseriyle başlayan çalışmaları, geniş bir coğrafyada kabul görmüştür. Avusturya, Fransa, Hollanda gibi Avrupa ülkelerinde, Rusya ve Amerika Birleşik Devletler'inde soyut çalışan sanatçılar olmuştur. 19. yüzyıla kadar geleneksel sanatlardan etkilenen Türk ressamlar, Osmanlının son döneminde askeri alanda gelişmelere katkı sağlamak amacıyla yurt dışına gönderilen asker ressamlarla farklı bir döneme girmiştir. Resim sanatındaki gelişmelerin ilk kıvılcımı olarak kabul edebileceğimiz bu dönemin devamında, Avrupa'da sanat eğitimi almaya gönderilen ya da kendi imkânlarıyla giden ressamların eğitimlerini tamamlayıp yurda dönerek farklı gruplar kurduklarını görüyoruz. Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği, D Grubu ve Yeniler Grubu'nu kuran sanatçılarının eğitimini aldıkları yenilikçi akımların etkisiyle ürettikleri eserlerin, çağdaş Türk resminin gelişimine büyük katkısı olmuştur. Türk resim sanatında soyut eserler üreten sanatçılar dikkat çekmeye başlamıştır. Bu araştırmada, soyut kavramı, soyut sanatın gelişim süreci ve çağdaş Türk resim sanatı gelişim süreci anlatılmıştır. Avrupa'da doğup soyut sanatın ortaya çıkmasında etkili olan empresyonizm, fovizm, kübizm, fütürizm, dadaizm ve orfizm gibi sanat akımlarına değinilmiştir. Betimsel araştırma ve tarama yöntemleri kullanılarak Türk resim sanatının gelişimine katkıda bulunmuş olan D Grubu ve Yeniler Grubu sanatçılarından soyut eserler üreten; Elif Naci, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Fahrelnisa Zeid, Sabri Berkel, Zeki Faik İzer, Abidin Dino, Ferruh Başağa, Selim Turan, Nuri İyem ve Nejat Melih Devrim'den oluşan sanatçıların hayatı, eserleri ve sanatsal gelişimleri incelenerek çalışma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Soyut Resim, Çağdaş Türk Resim Sanatı, D Grubu, Yeniler Grubu.