Queueing systems with phase-type service

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ŞERİFE ÖZKAR

Danışman: UMAY ZEYNEP UZUNOĞLU KOÇER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez içerisinde çalışılan tüm kuyruk sistemlerinde servis süreleri faz-tipi dağılımlar kullanılarak modellenmiştir. Bu sistemler yarı-doğum-ölüm süreci yapısındadır. Bu sürecin bir avantajı olarak sistemlere ait durağan dağılımlar matris-geometrik metot kullanılarak elde edilmiştir. Faz-tipi dağılımlara sahip kuyruk modellerinin sağlık sistemleri, çalışmalı dinlenme, Markovian geliş süreci ve kitlekaynak kullanımı gibi çeşitli alanlarda kullanımı gösterilmiştir. İlk olarak, geriatri departmanındaki hizmet süreci üç farklı kuyruk sistemi düşünülerek modellenmiştir. Bu modeller arasındaki temel fark, çalışılan sistemlerin kapasiteli olup olmamasından ileri gelmektedir. Şöyle ki, sistemler kapasitesiz, sonlu ve sonsuz kapasitelidir. İkinci olarak, çalışmalı dinlenme politikasına sahip evre-tipi servisli kuyruk modeli çalışılmıştır. Bu politikada, hizmet birimi dinlenme periyodunda iken tamamen durmak yerine gelen müşteriye düşük hızla hizmet vermeye devam eder. Son olarak, hizmet sektöründe kitle kaynaklı çalışmanın kullanıldığı dört kuyruk modeli analiz edilmiştir. Bu modellerde, geliş ve servis süreçleri için sırasıyla korelasyonlu gelişlere izin veren Markovian geliş süreci ve evre-tipi dağılımlar kullanılmıştır. Birinci model tek hizmet birimine ve ikinci model birden fazla hizmet birimine sahiptir. Tek hizmet birimine sahip kuyruk modeli, dinlenme ve çalışmalı dinlenme politikaları kullanılarak iki modele daha geliştirilmiştir. Çalışmalı dinlenme politikasına sahip modelde, hizmet birimi dinlenme esnasında gelen müşteriye düşük hızla hizmet verirken, sadece dinlenmenin olduğu modelde hizmet birimi çalışmaz.