Toplumsal cinsiyet bağlamında iktidar ve öteki'nin yakın dönem Türkiye tiyatrosunda yansıması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı (Konservatuvar), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OKTAY EMRE
Danışman: ÖZLEM BELKIS
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kimi teorisyenler toplumsal cinsiyeti cinsiyetin kendisi, kimi teorisyenler kültürel bir yapı, kimi teorisyenler ise biyolojik bir ayrım olarak düşünmüştür. Şüphesiz bu üç düşünce biçimi de birbirini tamamlar niteliktedir. Çünkü toplumsal cinsiyet, cinsiyeti belirlerken biyolojik verilerden hareket etmekte ve bu pratik bir kültürel yapının temelini oluşturmaktadır. Çalışmamızın Giriş bölümünde iktidar kavramını ve onun paradigmalarından biri olarak düşündüğümüz toplumsal cinsiyeti tartışmaya açtık ve bu tartışma doğal bir sonuç olarak "öteki"nin varlığıyla kesişti. Çalışmamızın ilk bölümünde yer alan Toplumsal Cinsiyet, İktidar ve "Öteki" başlığını taşıyan bölümde Sartre'dan Bauman'a, Levinas'tan Foucault'ya değin birçok filozofun düşünesinden faydanarak bu kavramların birbirleri ile olan organik ilişkisini çözümlemeye çalıştık. Bir sonraki bölümde ise ikinci dalga feminist hareketin önemli isimlerinden olan Simone de Beauvoir'in teorisini "öteki"lik ve kadın bağlamında, günümüz önemli feminist düşünürlerden Judith Butler'ın teorisini toplumsal cinsiyet, cinsiyet, özne ve iktidar kavramları ışığında ve son olarak R. W. Connell'ın teorisini ise toplumsal cinsiyet ve iktidar özelinde inceledik. Çalışmamızın ikinci bölümünde, Türkiye Tiyatrosundan seçtiğimiz dört oyunu feminist bakış açısı ile inceleyerek günümüz oyun yazarının toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dair yaklaşımlarını izlemeye çalıştık. Bu oyunları seçerken dikkat ettiğimiz iki önemli husus kısaca şu şekildedir: 1- Oyunların günümüze olabildiğince yakın zamanda yazılmış veya sahnelenmiş olması, 2- Yazarlarının politik bilinci ve bu bilinci oyuna aktarırken kullandıkları estetik yapının kalitesi. İncelediğimiz bu dört oyun ve yazarları şu şekildedir: Aşk Orda Derinde (2009) Şâmil Yılmaz, Kadınlar Aşklar Şarkılar (2013) Şâmil Yılmaz, Cadının Bohçası (2013) Esmeray, Erk(ek)lik Halleri (2010) Birol Tezcan. Anahtar Sözcükler: Toplumsal Cinsiyet, Cinsiyet, İktidar, Öteki, Kültür