Değişik ilaçların ovaryan apoptoz ve ilgili genler üzerine etkileri: Prospektif plasebo kontrollü hayvan deneyi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN BAHADIR SAATLI
Danışman: CEMAL POSACI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Apoptoz programlı hücre ölümü olup over folikül hücrelerinin atreziye gitmesinden sorumlu olan en önemli yoldur. İnsanda bu süreç fetal hayatta başlar ve menopoza kadar geçen süre içinde devam eder. Fetal hayatın 16-20. haftalarında her iki överde ortalama olarak altı ile yedi milyon oosit vardır. Pubertede bu sayı 300.000 ile 500.000 'ne kadar düşecek ve bir kadınının hayatı boyunca ancak 400 ile 500 tane folikül ovulasyona gidebilecektir. Günümüzde apoptoz yolunun değişik basamaklarına etki ederek apoptozu inhibe etmek veya indüklemek mümkündür. Biz çalışmamızda deneysel olarak ratlarda değişik ilaçların uzun süreli uygulamalarının ovaryan apoptoz ve ilişkili proteinler üzerine etkilerim tespit etmeyi amaçladık. Ovaryan apoptoz diğer somatik hücreler de olduğu gibi kaspaz proteinleri, antiapoptotik Bcl-2 gen ailesi üyeleri, proapototik Bcl-2 gen ailesi üyeleri, apoptozun doğal inhibitörleri, sitokinler ve hormonal uyanlara bağlı olarak meydana gelir. Antiapoptotik proteinlerle proapoptotik proteinler arasında bir denge vardır. Günümüzde ovaryan apoptoz değişik ilaçlarla idüklenebilir veya inhibe edilebilir. Çalışmamız Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Deney Hayvanları Laboratuarında yapıldı. Kontrol grubuna (n=10) iki ay süreyle her gün plasebo verildi. İkinci gruba (n=10) ayda bir depo form GnRH agonisti verildi. Üçüncü gruba (n=10) iki günde bir GnRH antagonisti verildi. Dördüncü gruba (n=10) ayda bir mesigyna (depo form kontraseptif) verildi. Deney süresince, ikinci gruptan eksitus olan bir rat ve dördüncü gruptan eksitus olan iki rat çalışma dışı bırakıldı. İki ay sonunda laparotomiyle ooferektomi yapıldı. Over dokularında apoptoz, Bcl-2 ve bax proteinlerinin imünoreaktiviteleri ve Bcl-2 ve bax genlerinin ekspresyonlan çalışıldı. Sonuç olarak, gruplar arasında apoptoz, Bcl-2 ve bax proteinlerinin imünoreaktiviteleri bakımından anlamlı fark bulunmadı. Ancak GnRH antagonist tedavisi proapoptotik bax geni ekspresyonunu anlamlı derecede arttırırken, GnRH agonist ve mesigyna tedavisi proapoptotik bax geni ekspresyonunu anlamlı derecede azalttı. Ayrıca GnRH agonist ve mesigyna tedavileri antiapoptotik Bcl-2 geni ekspresyonunu anlamlı derecede azalttı. Şimdiye kadar böyle bir çalışma yapılmamıştır. Değişik ilaçların ovaryan apoptoz üzerine net etkilerini gösterememiş olsak da, uzun süreli ilaç uygulamalarının ovaryan apoptoz ile ilgili genlerin ekspresyonu modifiye edilebileceği sonucuna vardık. 37