Küreselleşme sürecinde doğrudan yabancı sermaye yatırımları analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİROL EFE
Danışman: MEHTAP TUNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET "Küreselleşme Sürecinde Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Analizi: İzmir Örneği" konulu bu araştırmanın, ilk bölümünde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına ilişkin kuramsal yaklaşımlar tartışılmakta, yabancı yatırımcıların ülke tercihini etkileyen faktörler ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının makroekonomik etkileri incelenmektedir. İkinci bölümde, küreselleşme ile bağlantılı olarak dünyada doğrudan yabancı sermaye yatırımlarındaki gelişmeler analiz edilmektedir. Günümüzde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının 3/4'ünden fazlası ilk on ülkede toplanmaktadır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları sadece belirli ülkelerde değil, aynı zamanda o ülkelerin belirli alt bölgelerinde de yoğunlaşmaktadır. Bu yoğunlaşmada, yerleşim yeri avantajları kadar ülkelerin doğrudan yabancı sermaye ile ilgili mevzuatlarını giderek daha liberal hale getirmeleri ve özel teşvik sistemleri geliştirmeleri etkili olmaktadır. Üçüncü bölümde, Türkiye'deki doğrudan yabancı sermaye incelenmektedir. Türkiye'ye ithal ikameci sanayileşme stratejisinin uygulandığı 1980 öncesinde küçük çaplı yabancı sermaye girişlerinin olduğu görülmektedir. 1980 sonrasında Türkiye'ye yönelik yabancı sermaye girişleri artmaya başlamış ancak bu hiçbir zaman ekonomik potansiyeliyle doğru orantılı bir düzeye ulaşamamıştır. Küresel doğrudan yabancı sermaye yatırımlarındaki bu zayıf performans, Türkiye'yi kısa vadeli sermaye hareketlerine yöneltmekte ve böylelikle ekonomik krizlere ortam hazırlayabilmektedir. Dördüncü bölümde, İzmir'de yerleşik ve kayıtlı sermayesi içinde en az yüzde 10 yabancı sermaye bulunan 53 firmaya ankete dayalı bir alan çalışması uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, Türkiye ve İzmir'in ekonomik potansiyelleri ölçüsünde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarından pay almadıkları saptanmıştır. Çözüm olarak, yerel potansiyellerin ortaya çıkarılması ve tanıtılması yönünde yabancı sermayeyi çekecek kurum ve örgütlenmelere ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır. V