Okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri ve yenilik yönetimi yeterliliği ilişkisinde pozitif psikolojik sermayenin aracı rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞULE KANİ
Danışman: SEMİHA ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Örgüt üyelerinin performansını en üst düzeyde kullanabilmek için çağdaş eğitimde pozitif psikolojik sermaye kavramı belirtilmektedir. İnsanın psikolojik durumu, iş performansını da etkilemektedir. Örgüt üyelerinin örgüt içindeki psikolojik durumunun, onların yenilikçi davranışlarını ve liderlik özelliklerini etkileyeceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özelliklerinin yenilik yönetimi yeterliliği üzerindeki etkisini araştırmak ve bu ilişkide pozitif psikolojik sermayenin aracı rolünü incelemektir. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında İzmir ilinin Bayraklı ve Karşıyaka ilçelerinde çalışan resmi ilkokul ve ortaokul öğretmenleri oluşturmaktadır. Bu araştırmada örneklem evreni temsil edecek oranda basit seçkisiz yöntem ile alınmıştır. Araştırmada kişisel bilgi formu ve 3 ölçek kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Okul Müdürlerinin Liderlik Stilleri Ölçeği", "Okullarda Yenilik Yönetimi Ölçeğinin öğretmen formu" ve "Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın ölçek sonuçlarına göre aritmetik ortalama, standart sapma, frekans, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi (t testi), F istatistiği, "Scheffee" ,LSD-Least Significant Difference- En Küçük Önemli Fark Testi, korelasyon hesaplanarak LISREL 8.51 (Joreskog & Sorbom, 1993) programıyla Maximum likelihood yöntemi, faktör analizi (DFA) ile incelenmiştir (Şimşek Ö. F., 2007). Araştırma bulgularına göre; okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik, yenilik yönetimi yeterlilik düzeyleri olumlu ve öğretmenlerin pozitif psikolojik sermayeleri yüksek düzeydedir. Öğretmenlerin okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik özellikleri algısı; cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim durumu, mesleki kıdem; okul müdürlerinin yenilik yönetimi algısı; cinsiyet, medeni durum, branş, çalışılan okul türü, yaş, eğitim durumu, mesleki kıdem; pozitif psikolojik sermaye algısı; medeni durum, branş (öz yeterlilik, dışadönüklük ve umut alt boyutlarında), çalıştıkları okul türü (öz yeterlilik, güven, dışadönüklük ve umut alt boyutlarında), yaş, eğitim durumu, mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik özellikleri algısı; branş, çalışılan okul türü ve öğretmen sayısı; okul müdürlerinin yenilik yönetimi yeterliliği algısı: okuldaki öğretmen sayısı, pozitif psikolojik sermaye algısı; cinsiyet (öz yeterlilik ve iyimserlik alt boyutlarında), branş (iyimserlik, güven, psikolojik sağlamlık), çalıştıkları okul türü ( iyimserlik, psikolojik sağlamlık alt boyutlarında), mesleki kıdem (öz yeterlilik alt boyutunda), öğretmen sayısı (psikolojik sağlamlık alt boyutunda) değişkenlerinde anlamlı farklılık göstermektedir. Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik özellikleri; yenilik yönetimi yeterliliği ile anlamlı ve yüksek düzeyde pozitif yönlü, pozitif psikolojik sermaye ile anlamlı ve düşük düzeyde pozitif yönlü ilişkidedir. Okul müdürlerinin yenilik yönetimi yeterliliği ile öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye düzeyleri arasında da anlamlı, düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki saptanmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi sonucunda; pozitif psikolojik sermayenin, dönüşümcü liderlik ve yenilik yönetimi arasında aracı etkisi bulunduğu görülmüştür. Pozitif psikolojik sermaye; yenilik yönetimi ve dönüşümcü liderlik ilişkisini ele alan model anlamlı ve doğru bir sonuç (0.01) vermiştir. Anahtar Sözcükler: Dönüşümcü Liderlik, Yenilik Yönetimi, Pozitif Psikolojik Sermaye