Diyabet riski olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADİFE AHSEN ÇETİN
Danışman: Dilek Büyükkaya Besen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:DİYABET RİSKİ OLAN BİREYLERİN SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Yüksek Lisans Tezi Adife Ahsen ÇETİN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Hemşirelik Anabilim Dalı ÖZET Bu çalışma diyabet riski olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İzmir Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Endokrin Polikliniğine Aralık 2022 – Nisan 2023 arasında başvuran 350 hasta oluşturmuştur. Veriler toplanırken sosyo-demografik form, "FINDRISK Skoru'' ve "ASOY-TR Ölçeği'' kullanılmıştır. Çalışmada yer alan katılımcıların; %51,1'inin kadın (n:179), %49,4'ünün <25 kg/m2 (n:173) BKI'de, %66'sının evli (n:231), eğitim düzeyi %32'sinde lise (n:112), %22'si işçi (n:77), %21,4'ü ev hanımı (n:75), %48,6'sı eşi ve çocukları (n:170) ile yaşamakta, %52'sinin geliri giderine denk (n:182), %12,6'sı alkol (n:44) kullanmakta, %15,1'inde kronik hastalık (n:53) bulunmaktadır. Katılımcıların FINDRISK gruplarına göre %33,1'inin (n:116) yüksek riskli olduğu, ASOY-TR gruplarına göre %52,9'unda (n:185) genel sağlık okuryazarlık düzeyinin yeterli olduğu belirlenmiştir. Çalışma bulgularına göre; FINDRISK Ölçeği ile ASOY – TR Ölçeği skorları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Diyabet riski ile sağlık okuryazarlığı arasında anlamlı ilişki bulunmamakla birlikte; katılımcıların sosyo-demografik özellikler bakımından gelir seviyesi ve alkol tüketim durumlarının sağlık okuryazarlığı alt boyutlarıyla ilişkisi saptanmıştır (p<0,05). Gelir seviyesi düşük olan bireylerin Sağlığı Geliştirme okuryazarlık alt boyut seviyeleri düşük, alkol kullananların Tedavi ve Hizmet okuryazarlık alt boyutu yüksek bulunmuştur (sırasıyla; p<0,05, p<0,05). Bu sonuçlar doğrultusunda; diyabet riskine yönelik sağlık okuryazarlık düzeyini belirleyen araçların geliştirilmesi, bireylere diyabet riskine yönelik farkındalık eğitimi verilmesi ve gelir seviyesi düşük olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeylerini geliştirici destek kaynaklarının arttırılmasının yanında daha yüksek sayıda risk grubuyla tekrarlanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Sözcükler: Sağlık Okuryazarlığı, FINDRISK Skoru, ASOY-TR, Diyabet Riski Tezin Sayfa Adedi: 85 Danışman: Doç. Dr. Dilek BÜYÜKKAYA BESEN