Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER YILDIZ
Danışman: Yüksel Erkin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Ağrı Polikliniğine başvuran postherpetik nevralji hastalarının yaş, cinsiyet, tutulum bölgesi, ağrı şiddeti, opioid kullanımı ve ilişkili komorbiditeler ile malignite sıklığı arasındaki olası ilişkiler değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmelerin postherpetik nevralji yönetimi ve potansiyel komplikasyonlarının anlaşılması açısından klinik ve bilimsel bir katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Materyal-Metod: Çalışmamıza, Dokuz Eylül Üniversitesi girişimsel olmayan araştırmalar etik kurulu izni (Tarih: 24.04.2024, Karar No: 2024/15-01) alındıktan sonra başlanmıştır. Bu çalışmaya, 1 Ocak 2019 – 31 Aralık 2023 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Algoloji Bilimdalı'na bağlı olan polikliniğe başvurup klinisyen tarafından postzoster nevralji tanısı almış hastalar dahil edilmiştir. Hastaların anemnez geçmişleri retrospektif olarak taranmıştır. Hastaların cinsiyet, yaş, ağrı şiddeti, opioid ihtiyacı, kullanılan opioid türü, bölgesel tutulum yeri, komorbidite varlığı, VAS skorlaması, tanı öncesi ve sonrası malignite tanısı ve sıklığı ve malignite tanısı var ise türü kaydedilmiştir. p<0.05 istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Bulgular: 175 hastanın verileri değerlendirildi. Bunların %66,9'u kadın, %33,1'i erkektir. Ortalama yaş 66,5 olup, hastaların %60'ı 65 yaş üstüdür. Komorbidite prevalansı %66,9 olarak bulunmuş ve hipertansiyon %54,3, diabetes mellitus %28,6 ve koroner arter hastalığı %16 en yaygın komorbiditelerdir. Malignite oranı %33,1 olup, lenfoma %20,7 ve akciğer kanseri %13,8 en sık görülen türlerdir. Opioid kullanım oranı %49,7 olup, tramadol en sık kullanılan opioid olarak belirlenmiştir. Zonanın en sık görüldüğü bölge torakal %47,4 olup, cinsiyetler arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Servikal tutulum görülen hastalarda opioid kullanımı diğer tutulumlara göre daha sık görülmüştür (p=0,017). 65 yaş üstü grupta, komorbidite varlığı (p=0,011) ve opioid kullanımı (p=0,02) anlamlı derecede sık bulunmuştur. 47 hastanın VAS skoru verisi elde edilmiştir. Ortalaması 7,17 (SD = 0,76) olarak bulunmuştur. VAS skoru artışı, komorbidite varlığı (p=0,027) ve opioid kullanımı (0,047) ile istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Malignite varlığı, HT varlığı (p=0,036), DM varlığı (p=0,03) ve fentanil kullanımı (p=0,035) ile istatiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Malignite tanı zamanı, hastaların demografik ve klinik özellikleri açısından anlamlı bulunmamıştır. Sonuç: Bu retrospektif çalışmada, PHN hastalığının demografik dağılımında kadınların ve yaşın önemli risk faktörleri olduğunu ortaya koydu. En sık görülen komorbiditelerin hipertansiyon ve diyabet olduğu belirlenirken, malignite sıklığının %33,1 olduğu tespit edildi. Opioid kullanım oranının %49 olduğu ve bu grup içinde komorbiditelerin daha yaygın olduğu gözlendi. Torakal bölgenin en sık etkilendiği saptandı. Yaşlı hastalarda PHN riskinin yüksek olması ve komorbiditelerin yönetiminin kritik rol oynadığı, opioid kullanımı ve ağrı yönetimi konularında daha fazla araştırma gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Bu da PHN tedavisinde daha etkili ve güvenli yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Anahtar kelimeler: herpes zoster, postherpetik nevralji, klinik özellikler