İzmir'deki dönel kavşaklarda geometrik gecikme tayini

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CİHAN KAYACAN

Danışman: SERHAN TANYEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dönel kavşaklar, son otuz yılda özellikle kent içi yollarda trafik akımlarının kesiştiği noktalarda trafik kazalarını azaltmak ve trafik hızını kontrol etmek amacıyla tatbik edilmektedir. Bu tip kavşaklarda araçlar, kavşağa girişte yavaşlamaya veya durmaya mecbur edilmektedirler. Bu durum, geometrik gecikme olarak adlandırılan ve sürücülerin maruz kalacağı fazladan bir gecikme süresi de yaratmaktadır. Bu çalışmada, dönel kavşak performansında önemli bir yere sahip olan geometrik gecikme kavramı, kavşağı kullanan taşıtların hızlarının değişimi bağlamında incelenmiştir. Bu tez kapsamında Avusturalya'da Akçelik tarafından geliştirilen SIDRA Intersection programında kavşak geometrisinin, seyahat süresine, ortalama seyahat hızına, kavşak içi hıza ve geometrik gecikmeye etkisi incelenmiştir. Programda trafik hacminin geometrik gecikmeye etkisi de gösterilmiştir. Beş gönüllü sürücünün İzmir ili içerisindeki on sekiz farklı dönel kavşaktan geçiş verileri toplanmıştır. Sürücülerin araçlarına yerleştirilen cihaz ile GPS ve hız verileri elde edilmiştir. Veriler ofis ortamında incelenerek sürücülerin kavşak içindeki hareketleri modellenmiştir. Elde edilen verilerden yararlanarak dönel kavşakları kullanan sürücülerin kavşak girişinde, kavşağın içinde ve kavşak çıkışındaki hızları ve hızlarının değişimleri incelenmiş, sürücülerin kavşak içindeki hareket kalibrasyon parametreleri bulunmuştur. Tez çalışması kapsamında farklı geometriye sahip dönel kavşak hızı ve geometrik gecikme değerleri elde edilmiştir. Saha verileri incelemeleri sonucunda kavşak geometrisi ile hız ilişkisi ve kavşak içi sürücü davranışları ortaya konmuştur.