Tuğlanın günümüz sanatında kullanımı ve oluklu tuğla ile form araştırmaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞABAN AYKUT HIZLIOK
Danışman: ALİ TEMEL KÖSELER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tuğla, kilin en eski mimari unsurlarından biridir. On bin yıldan fazla bir süredir kilden üretilen yapı unsurları, insanlar için kalıcı barınak oluşturmak üzere şekillendirilmiştir. Artan beceri ve deneyim ile farklı boyut ve şekillerde üretilmiş, kemerler ve geçitler oluşturmak için karmaşık yapılarda kullanılmıştır. Duvarlarda ve zeminlerde kullanılan tuğla, taşıyıcı ve örtücü fonksiyonun dışına çıkarak dekoratif kullanımı ile estetik bir rol üstlenmeye başlamıştır. Bu noktada sanatsal açıdan da önemli örneklerini görebileceğimiz zengin bir mimari geleneğin oluşmasında önemli bir yere sahiptir. Mimaride işlevsel bir yapı elemanı olarak kullanılan tuğla malzeme bu özelliğinin yanı sıra, kamusal sanata olan ilginin artmasıyla sanatçılar tarafından da tercih edilen bir sanat malzemesi olarak sıklıkla kullanılmıştır. Geniş bir yelpazede çalışma fırsatı sunan bu malzeme, tuğla fabrikaları işbirliği ile makine gücünden faydalanılarak sonsuz uygulama alanları sunmaktadır. Üretim aşamasında, plastik kil formunda çalışılabildiği gibi pişmiş haldeki tuğla ile de heykeller üretmek mümkün olabilmektedir. Bu çalışmanın birinci bölümünde tuğlanın, tarihsel gelişim süreci, mimarideki kullanım alanları, ilkel ve modern üretim biçimleri üzerinden ele alınarak incelenmiştir. İkinci bölümde, tuğlanın yapısına (doğasına) dair bilgi, strüktürel rasyonalizm ve form-anti form kavramları çerçevesinde irdelenerek, işlevsel bir yapı malzemesinin sanat nesnesine dönüşme süreci üzerinden takip edilmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra tuğla ile çalışmalar gerçekleştirmiş olan sanatçı ve mimarlardan örnekler sunulmuştur. Son bölümde ise, bu araştırmalar doğrultusunda tuğladan formlar üretilmiş ve bir sergi çalışması hazırlanmıştır.