Primer vasküler baş ağrısı olgularında görsel olarak tetiklenmiş baş ağrısı oluşturarak perfüzyon MRG ve MR spektroskopi ile serebral değişiklikleri değerlendirmek
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU UĞUREL
Danışman: FETHİ İDİMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1-ÖZET PRİMER VASKÜLER BAŞAĞRISI OLGULARINDA GÖRSEL OLARAK TETİKLENMİŞ BAŞAĞRISI OLUŞTURARAK PERFÜZYON MRG VE MR SPEKTROSKOPİ İLE SEREBRAL DEĞİŞİKLİKLERİ DEĞERLENDİRMEK Dr.Burcu UĞUREL Dokuz Eylül Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Auralı migren, aurasız migren ve küme başağrısı etyopatogenezi bu gün için tam olarak bilinmemektedir. Bu tür primer başağrılarının oluşumunda metabolik ve/veya iskemik nöronal ve/veya vasküler bilinmeyenler çoktur ve bu geçici dönemlere ilişkin değişikliklerin ne zaman, nasıl başladığı araştırılmaktadır. Bu nedenle, insanda doğala en yakın başağrısının oluşturulması ve bu model üzerinde araştırma ve incelemelerin yapılması büyük önem taşımaktadır. Çalışmamızda primer başağrıları içinde yer alan "aurasız migren", "auralı migren" ve "küme" başağrılarında görsel stimülasyon ile başağrısı oluşturma yöntemi kullanıldı. Olgulara görsel stimülasyon uygulandıktan sonra, metabolik değişikliklerin ortaya konmasında yardımcı olabileceğini düşündüğümüz MR spektroskopi tetkiki ve hemen arkasından, migren ile ipsilateral hemisferde hipoperfüzyon/iskemi olup olmadığını araştırmak üzere MR perfüzyon tetkiki yapıldı. Görsel stimülasyon ile 27 başağrısı olgusundan 19'unda başağrısı oluştu, hiçbir sağlıklı kontrol olgusunda başağrısı gelişmedi. Migren tipi başağrısı oluşan olguların hiçbirinde aura gelişmedi. Tüm başağrısı ve sağlıklı kontrol olgularında çekilen MR perfüzyon tetkikinde perfüzyon kısıtlanması saptanmadı. Çekilen MR spektroskopi sonucunda 8 olguda ölçülemeyecek kadar küçük laktat pikleri saptandı. Ancak bu 8 olgudan 4'ü sağlıklı kontrol olgularındandı. Sonuçlar incelendiğinde, laktat piklerinin başağrılarının gelişimi, hemisfer dominansı ve cinsiyet ile ilişkili olmadığı ve normal popülasyonda saptanabilecek bir bulgu olduğu sonucuna varıldı. Sonuç olarak çalışma bulgularına göre; migren ve küme tipi başağrısının başlamasında oksipital kortekste metabolik-enzimatik bozukluğa bağlı bir ianormallik olmadığı belirlenmiş ve/veya bu konuda öne sürülen görüşler desteklenememiştir. öte yandan çalışmamız migrenlilerde oksipital kortikal nöronların sağlıklı normal kontrollere göre daha duyarlı, eksitabilitenin daha yüksek, uyarılma eşiğinin daha düşük olduğu görüşlerini desteklemiştir. Başağrısı ile birlikte iskemik bir süreç saptanmamıştır. Kullanılmış olan deneysel başağrısı modeli ile sağlıklı kontrollerin hiçbirinde başağrısı oluşmamış olması ve primer başağrılı hastaların büyük çoğunluğunda başağrısı oluşması, deneysel modelin başarılı bir klinik başağrısı modeli olduğunu göstermektedir. Bu nedenle görsel stimülasyon ile deneysel başağrısı modeli, migren ve küme başağrısı gibi primer başağrılarında yapılacak değişik amaçlı birçok çalışmada yararlanılabilir başarılı bir yöntem olarak ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Primer başağrısı, deneysel model, görsel stimülasyon, MR spektroskopi, MR perfüzyon