Kur'ân'ın nüzûl sürecinin toplumu dönüştürmedeki etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİSA DERYA DEMİR
Danışman: MUAMMER ERBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kur'ân yirmi üç yıllık bir süreçte indirilmiştir. Nüzûl süreci olarak ifade ettiğimiz bu zaman diliminde vahiy, muhataplarında büyük bir değişime sebep olmuştur. Tezimizde hem bireyde hem toplumda yaşanan dönüşümde Kur'ân'ın etkisini inceledik. Bu noktada, inanç açısından yaşanan değişimin bireysel ve toplumsal yaşantıyı etkilemedeki rolünü ön plana çıkardık. Bu tez beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, vahyin muhataplarını anlayabilmek için İslâm öncesi Arap yarımadasındaki dini inançları kısaca tanıtmayı hedefledik. İkinci bölümde Mekkî ve Medenî sûrelerin muhtevası ve vahyin muhatapları açısından, onlarda değiştirilmesi hedeflenen inanç şeklini ve insanların kalplerine yerleştirilmesi hedeflenen tevhid temelli Allah, melek, kitap, peygamber ve ahiret inancını anlatmayı amaçladık. Üçüncü bölümde Kur'ân'da inanan insanlardan beklenen sâlih ameller kapsamında önemli bir yere sahip olan ibadetler üzerinde durarak; namaz, infak, oruç, hac ve kurban ibadetinin değişen yapısına temas ettik. Dördüncü bölümde imanla birlikte erdemli davranışların içselleştirilmesi gerektiği düşüncesinden hareketle bireyin ahlâkî dönüşümü ve güzel ahlâkın insanın diğer insanlarla ilişkilerine olumlu bir şekilde yansımasında vahyin tesiri üzerinde durduk. Son bölümde ise Kur'ân'ın bilhassa Medenî sûrelerin İslâm toplumunun teşekkülündeki etkisini, ilâhî kanunların uygulanmasında Allah, ahiret ve nübüvvet inancının önemini gördük. Bireyin iman etmesiyle birlikte yaşayacağı değişimin toplumsal ahlâkın ve düzenin meydana gelmesindeki katkısını inceledik.