2000 sonrası illüstrasyonda yeni teknolojilerin kullanımının incelenmesi

SENA ADALI

2000 sonrası illüstrasyonda yeni teknolojilerin kullanımının incelenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENA ADALI

Danışman: CEREN BULUT YUMRUKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanat ve tasarım arasında bir yerlerde, görsel iletişimin özel unsurlarından biri olan illüstrasyonun geçmişi mağara resimlerine kadar uzanmaktadır. Grafik tasarım tarihine bakıldığında kitap, dergi, poster gibi basılı mecralarda geniş kitlelere ulaşılması istenen mesajın etkili bir şekilde iletilmesinde önemli bir role sahip olan illüstrasyon hem üretim yöntemleri hem de üretimlerin yer aldığı mecralar anlamında dijital devrimden etkilenmiş bir alandır. Araştırma sorusu olarak tezin çıkış noktası dijital teknolojilerin illüstrasyonu nasıl etkilediği olmuştur. Dijital devrimin yaşandığı 1980'ler ve 1990'lar dijitalleşmenin olgunlaşma süreci olarak değerlendirilmiş, 2000 sonrasında ise dijitalleşmenin etkileri ciddi boyutlara ulaşmıştır. Bu doğrultuda tezin araştırma konusu 2000 Sonrası İllüstrasyonda Yeni Teknolojilerin Kullanımı olarak belirlenmiştir. Bu sebeple ilk bölümün teması dijital çağda illüstrasyon olmuş; 2000 öncesi ve 2000 sonrası dünya dijitalleşirken illüstrasyon alanında nelerin yaşandığı, illüstrasyonun dijital dünyada üretim yöntemleri konuları anlatılmıştır. İkinci bölümde ise 2000 sonrası illüstrasyon alanında kullanılan yeni teknolojiler kapsamında illüstrasyonun gerçeklik artırma deneyimleri ve yapay zeka ile ilişkisi incelenmiştir. 2000 sonrasında yaygınlaşan holografi, projeksiyon haritalama, artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik gibi gerçeklik artırma yöntemlerinin illüstrasyonun hayat bulabileceği mecralar olduğu vurgulanmıştır. Son birkaç yılda oldukça gündemde olan yapay zeka konusunda ise illüstrasyon için kullanımı mevcut olan yapay zeka modellerine ve illüstratörlerin bu yapay zeka modelleri ile ilgili düşüncelerine yer verilmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise tez kapsamında geliştirilen bir proje olarak Cumhuriyet tarihinde güzel sanatlar alanında mesleğinde öncü olan kadınlar teması ile yapay zeka kullanılarak bir illüstrasyon serisi oluşturulmuş ve bir yapay zeka modeli olarak Midjourney'e dair bulgu ve değerlendirmeler aktarılmıştır. Anahtar Kelimeler: illüstrasyon, 2000 sonrası, teknoloji, dijitalleşme, gerçeklik artırma, yapay zeka, güzel sanatlar