Matematik öğretmeni adaylarının öğretimlerinde karşılaştıkları beklenmeyen olaylara yönelik yaklaşımlarının dörtlü bilgi modeli çerçevesinde kavramsallaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEMİHA KULA
Danışman: ESRA BUKOVA GÜZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma ile ortaöğretim matematik öğretmeni adaylarının öğretimlerinde karşılaştıkları beklenmeyen olaylara yönelik yaklaşımları alan ve alan öğretimi bilgisi ışığında incelenmektedir. Çalışmanın odağını oluşturan beklenmeyen olaylar, matematik öğretmeni adaylarının alan ve alan öğretimi bilgilerini öğretimleri sürecinde değerlendirmeye imkan tanıyan ve Rowland, Huckstep ve Thwaites (2005) tarafından oluşturulan Dörtlü Bilgi Modeli'nin bir birimidir. Beklenmeyen olaylar birimi öğrenci düşüncelerine yanıt verme, öğretmen içgörüsü, araçların ve kaynakların erişilebilirliğine yanıt verme kategorileri bağlamında ele alınmaktadır. Bu çalışmanın amacı, matematik öğretmeni adaylarının öğretimleri sürecinde karşılaştıkları beklenmeyen olaylara yönelik yaklaşımlarının öğrenci düşüncelerine yanıt verme, öğretmen içgörüsü, araçların ve kaynakların erişilebilirliğine yanıt verme bağlamında kavramsallaştırmaktadır. Kuram oluşturma desenine dayalı söz konusu çalışmada amaca ulaşmak için derslerinden önce matematik öğretmeni adaylarından altışar saatlik ders planları istenmiş, öğretimleri gözlemlenerek beklenmeyen durumlara ilişkin gözlem notları alınmış, dersleri video kamera ile kaydedilmiş ve söz konusu beklenmedik olaylara ilişkin yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde her ders sonrası iki araştırmacı tarafından kodlama çalışması yapılmış ve kodlar doygunluğa ulaştığında veri toplama süreci sonlandırılmıştır. Böylelikle 9 öğretmen adayının toplam 56 saatlik dersleri beklenmeyen olaylara ilişkin yaklaşımları bağlamında ele alınmıştır. Bu derslerin video kayıtları transkript edilerek kavramsallaştırma çalışması daha ayrıntılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi sonucu, öğretmen adaylarının beklenmeyen olaylara ilişkin yaklaşımları; öğrenci düşüncelerine yanıt verme bağlamında 12, öğretmen içgörüsü bağlamında 6 ve araç ve kaynakların erişebilirliğine yanıt verme bağlamında 4 alt kodu ortaya çıkarmıştır. Bununla birlikte her bir alt kodun ortaya çıkmasına neden olan tetikleyiciler belirlenerek alt koda ilişkin daha ayrıntılı açıklamalar getirilmeye çalışılmıştır. Deneyimsiz olan matematik öğretmeni adaylarının gerçek sınıf ortamındaki derslerinde ortaya çıkan önceden planlanmamış durumlara ilişkin yaklaşımlarının kavramsallaştırılmasının öğretmen eğitiminde yarar sağlayacağı düşünülmektedir.